Het organogram van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) toont de exacte hiërarchie van beleidsdirecties, uitvoeringsorganisaties (zoals Rijkswaterstaat) en onafhankelijke instituten (zoals het KNMI). In 2026 staat het ministerie onder leiding van minister Vincent Karremans. Binnen dit organogram wordt niet alleen de fysieke infrastructuur beheerd, maar ook een van de grootste digitale IT- en OT-netwerken van Nederland, inclusief autonome BGP-netwerken zoals AS42894. Voor IT-professionals, netwerkbeheerders en systeembouwers is het organogram IenW cruciaal om te begrijpen hoe besluitvorming rondom deze massale infrastructuur verloopt.
Wat is het organogram van IenW?
Een organogram is een schematische weergave van een organisatiestructuur. Binnen de Rijksoverheid is het organogram IenW een van de meest complexe schema’s, omdat het ministerie zowel beleid maakt als direct verantwoordelijk is voor de uitvoering. Het ministerie telt ruim 10.000 medewerkers. De structuur is grofweg opgedeeld in een politieke leiding, een ambtelijke top (de bestuursstaf) en diverse uitvoerende diensten.
Politieke en ambtelijke leiding in 2026
Aan de top van het organogram IenW staat de politieke leiding. Sinds begin 2026 wordt deze gevormd door minister Vincent Karremans (VVD) en staatssecretaris Annet Bertram (CDA). Zij dragen de politieke verantwoordelijkheid voor alle beslissingen, van de aanleg van nieuwe snelwegen tot de cyberveiligheid van onze waterkeringen.
Onder de politieke leiding bevindt zich de ambtelijke top, geleid door de Secretaris-Generaal (SG) en de Plaatsvervangend Secretaris-Generaal (PSG). Deze bestuursstaf zorgt ervoor dat de politieke wensen worden vertaald naar concrete IT-projecten, netwerkupgrades en infrastructuurplannen. De bestuursstaf stuurt direct de zogeheten Directoraat-Generaals (DG’s) aan. Daarnaast vallen onafhankelijke toezichthouders en agentschappen, zoals de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en het [INTERNAL:knmi-netwerk-infrastructuur] KNMI, onder de verantwoordelijkheid van het ministerie, hoewel zij in het organogram een zelfstandige positie innemen.
De Directoraat-Generaals (DG’s) en hun datastromen
Het beleidswerk binnen het organogram IenW is verdeeld over vier kernafdelingen, de Directoraat-Generaals. Elke DG is verantwoordelijk voor een specifiek domein en beheert enorme hoeveelheden data. In 2026 is de afhankelijkheid van cloud-infrastructuur en real-time dataverwerking binnen deze DG’s groter dan ooit.
1. Directoraat-Generaal Mobiliteit
Dit DG richt zich op wegen, openbaar vervoer en slimme mobiliteit. IT-technisch is dit een zwaar domein. Ze verwerken data van C-ITS (Cooperative Intelligent Transport Systems), waarbij voertuigen direct communiceren met slimme stoplichten en matrixborden via IPv6-netwerken. Het netwerk moet een extreem lage latency hebben om verkeersveiligheid te garanderen.
2. Directoraat-Generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken
Deze afdeling is verantwoordelijk voor het luchtruim en de scheepvaart. Hier draait alles om radar-datastromen, AIS-tracking (Automatic Identification System) voor schepen en de integratie van Europese vluchtgegevens. De servers die deze data verwerken, vereisen een 99,999% uptime, vaak gerealiseerd via redundante BGP-routes en failover-datacenters.
3. Directoraat-Generaal Milieu en Internationaal
Onder leiding van Afke van Rijn beheert dit DG de data rondom luchtkwaliteit, circulaire economie en milieurisico’s. Ze maken gebruik van uitgestrekte IoT-sensornetwerken (Internet of Things) die real-time fijnstof en stikstof meten. Deze data wordt centraal opgeslagen in overheidsdatabases en via open API’s beschikbaar gesteld aan het publiek.
4. Directoraat-Generaal Water en Bodem
Dit onderdeel beheert het waterbeleid. In 2026 maakt dit DG intensief gebruik van ‘Digital Twins’: virtuele 3D-kopieën van het Nederlandse watersysteem. Hiermee simuleren supercomputers de impact van zeespiegelstijging en extreme regenval. Dit vereist massale opslagcapaciteit en snelle glasvezelverbindingen tussen de rekenkernen en de beleidsafdelingen.
| Directoraat-Generaal | Kerndomein | Belangrijkste IT- en Netwerkfocus (2026) |
|---|---|---|
| DG Mobiliteit | Wegen & OV | C-ITS, IPv6 IoT-sensoren, lage latency netwerken |
| DG Luchtvaart & Maritiem | Lucht & Zee | Radar-integratie, AIS-tracking, high-availability servers |
| DG Milieu & Internationaal | Klimaat & Omgeving | IoT fijnstof-sensoren, Open API’s, Big Data opslag |
| DG Water & Bodem | Waterveiligheid | Digital Twins, supercomputing, simulatie-databases |
Rijkswaterstaat (RWS): IT, OT en AS42894
Het grootste en meest zichtbare onderdeel in het organogram IenW is Rijkswaterstaat. Onder leiding van Directeur-Generaal Martin Wijnen is RWS niet alleen de beheerder van fysieke wegen en bruggen, maar ook een van de grootste IT- en OT-beheerders (Operational Technology) van het land. Waar IT zich richt op kantoorautomatisering en data, stuurt OT de fysieke wereld aan: de motoren van een sluisdeur, de ventilatoren in een tunnel of de schuiven van de Oosterscheldekering.
SCADA-systemen en netwerkarchitectuur
Rijkswaterstaat maakt gebruik van SCADA-systemen (Supervisory Control and Data Acquisition) in combinatie met PLC’s (Programmable Logic Controllers). Historisch gezien waren deze systemen gescheiden van het internet (air-gapped). In 2026 zijn deze OT-netwerken echter steeds vaker via streng beveiligde IP-tunnels gekoppeld aan centrale bedieningscentrales. Dit vereist een ijzersterke netwerkarchitectuur om te voorkomen dat hackers toegang krijgen tot vitale infrastructuur.
Het eigen BGP-netwerk: AS42894
Om niet afhankelijk te zijn van één enkele commerciële provider, beheert Rijkswaterstaat een eigen Autonoom Systeem op het internet. Volgens actuele BGP data van Hurricane Electric opereert Rijkswaterstaat onder het ASN (Autonomous System Number) AS42894. Ze adverteren onder andere het IPv4-blok 145.50.0.0/16. Dit stelt RWS in staat om via BGP (Border Gateway Protocol) direct te peeren met grote internetknooppunten zoals de AMS-IX. Als een verbinding van een specifieke ISP uitvalt, routeert het BGP-protocol het verkeer automatisch via een andere weg, waardoor de bediening van tunnels en bruggen altijd online blijft.
KNMI en Datacenters: Netwerkstructuur voor weermodellen
Een ander cruciaal instituut binnen het organogram IenW is het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI). Hoewel het KNMI onafhankelijk opereert, valt het budgettair en organisatorisch onder IenW. Het KNMI is een absolute grootverbruiker van bandbreedte en rekenkracht.
Supercomputers en data-ingestie
Het voorspellen van het weer in 2026 gebeurt niet meer met simpele barometers, maar met gigantische supercomputers. Het KNMI haalt continu terabytes aan data binnen via satellieten (zoals EUMETSAT), radarstations en internationale weermodellen (ECMWF). Deze ruwe data wordt via snelle glasvezelringen, vaak beheerd door SURFnet of GEANT, naar de datacenters in De Bilt getransporteerd. Het netwerk moet pieken in dataverkeer moeiteloos kunnen opvangen zonder packet loss.
Code Rood en DNS Load Balancing
Wanneer het KNMI een ‘Code Rood’ afgeeft voor extreem weer, bezoeken miljoenen Nederlanders tegelijkertijd de website en app. Om te voorkomen dat de servers crashen onder deze plotselinge DDoS-achtige belasting, maakt het KNMI gebruik van geavanceerde DNS Load Balancing en Content Delivery Networks (CDN’s). Door het DNS-verkeer slim te verdelen over meerdere cloud-omgevingen (waaronder AWS-infrastructuur), blijft de waarschuwingsinformatie altijd beschikbaar. Ze maken hierbij gebruik van korte TTL-waarden (Time To Live) in hun DNS-records, zodat ze bij een serverstoring binnen enkele seconden het verkeer kunnen omleiden naar een back-up datacenter.
De rol van de CIO en Concerndirectie Informatiebeleid
Met zoveel verschillende IT-behoeften binnen één ministerie is centrale regie noodzakelijk. In het organogram IenW is deze taak belegd bij de Chief Information Officer (CIO) en de Concerndirectie Informatiebeleid. Onder leiding van Peter Valkenburg zorgt deze directie ervoor dat alle IT-systemen binnen het ministerie veilig, modern en efficiënt zijn.
I-strategie Rijk 2021-2026 en ‘Basis op orde’
De CIO van IenW werkt volgens de kaders van de I-strategie Rijk. Een van de belangrijkste speerpunten voor 2026 is het principe ‘Basis op orde’. Dit betekent concreet dat legacy-systemen (verouderde servers en software) versneld worden uitgefaseerd. Windows Server 2016 bereikt bijvoorbeeld in januari 2027 zijn End of Life (EOL) status. De CIO-office dwingt af dat alle afdelingen binnen het organogram IenW tijdig migreren naar [INTERNAL:windows-server-2025-upgrade] Windows Server 2025 of overstappen naar de Rijkscloud.
De CIO-raad IenW
De CIO-raad IenW fungeert als het hoogste besluitvormende orgaan voor grote IT-projecten. Voordat een afdeling zoals Rijkswaterstaat of de ILT miljoenen mag investeren in een nieuwe serverinfrastructuur of een nieuw softwareplatform, moet de CIO-raad een officieel CIO-oordeel vellen. Dit voorkomt versnippering, zorgt ervoor dat systemen met elkaar kunnen communiceren via standaard API’s, en garandeert dat architectuurprincipes zoals ‘Cloud Tenzij’ worden nageleefd.
Cyberveiligheid en het CISO-stelsel binnen IenW
Omdat het organogram IenW verantwoordelijk is voor vitale infrastructuur (waterkeringen, luchtverkeersleiding, hoofdwegennet), is cyberveiligheid een zaak van nationale veiligheid. Binnen de directie is het CISO-stelsel (Chief Information Security Officer) actief om het ministerie te beschermen tegen digitale dreigingen, variërend van ransomware-bendes tot statelijke actoren.
NIS2-richtlijn en Zero Trust in 2026
In 2026 is de Europese NIS2-richtlijn (Network and Information Security) volledig van kracht. Dit legt strenge wettelijke eisen op aan het ministerie. De CISO van IenW heeft daarom een Zero Trust Architectuur geïmplementeerd. Dit betekent dat geen enkel apparaat, IP-adres of gebruiker standaard wordt vertrouwd, zelfs niet als ze zich al binnen het interne bedrijfsnetwerk bevinden. Elke netwerkverbinding tussen een server in een datacenter en een PLC in een sluis moet cryptografisch worden geauthenticeerd.
Samenwerking met het NCSC
Voor de detectie van bedreigingen werkt het Security Operations Center (SOC) van IenW nauw samen met het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Via beveiligde kanalen delen zij real-time Indicators of Compromise (IoC’s), zoals kwaadaardige IP-adressen of verdachte DNS-verzoeken. Als een hacker probeert een DNS-spoofing aanval uit te voeren op de systemen van Rijkswaterstaat, detecteert het SOC dit direct en worden de betreffende IP-ranges geblokkeerd op de firewalls.
IT-Aanbestedingen en Netwerkmigraties voor 2026
De structuur van het organogram IenW bepaalt ook hoe IT-hardware en netwerkdiensten worden ingekocht. Als overheidsinstantie is IenW gebonden aan strenge Europese aanbestedingsregels. Dit proces wordt vaak centraal gecoördineerd via grote raamovereenkomsten.
Vervanging van netwerkapparatuur
In 2026 voert IenW grote migratietrajecten uit voor hun fysieke netwerken. Oudere Cisco- en Juniper-routers die hun EOL-datum hebben bereikt, worden vervangen door moderne, software-defined networking (SDN) apparatuur. Dit stelt netwerkbeheerders in staat om via een centraal dashboard het verkeer over duizenden locaties (kantoren, sluizen, meetstations) te beheren, VLAN’s dynamisch aan te passen en bandbreedte te prioriteren voor kritieke applicaties.
Overstap naar IPv6
Een ander groot project is de volledige uitfasering van IPv4 op interne netwerken. Omdat IenW miljoenen IoT-sensoren beheert (bijvoorbeeld voor het meten van waterstanden of de structuur van bruggen), is de adresruimte van IPv4 simpelweg ontoereikend. De netwerkarchitecten implementeren in 2026 een native IPv6-infrastructuur, waarbij [INTERNAL:dns-server-reageert-niet-ipv6] DNS64 en NAT64 tijdelijk worden gebruikt om compatibiliteit met oudere systemen te behouden.
Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT): Digitale Handhaving
Aan de rand van het organogram IenW vinden we de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Dit is de toezichthouder van het ministerie. De ILT controleert of bedrijven en burgers zich aan de wet houden op het gebied van transport, milieu en woningcorporaties. In 2026 is de ILT getransformeerd tot een sterk data-gedreven organisatie.
Digitale tools en forensische IT
De inspecteurs van de ILT werken niet meer alleen met papieren logboeken. Ze analyseren data uit digitale tachografen van vrachtwagens, gebruiken drones met warmtebeeldcamera’s om illegale lozingen in rivieren op te sporen, en zetten AI-algoritmes in om fraude met afvalstoffen te detecteren in enorme databases. Dit vereist een robuuste IT-infrastructuur in het veld. Inspecteurs zijn uitgerust met beveiligde 5G-routers en geëncrypteerde laptops die via VPN direct in verbinding staan met de centrale servers van de ILT.
AVG en veilige data-opslag
Omdat de ILT veel privacygevoelige en strafrechtelijke gegevens verwerkt, zijn de eisen voor data-opslag extreem streng. Alle gegevens worden opgeslagen op servers binnen de landsgrenzen, versleuteld met AES-256 encryptie. Het ministerie houdt een strikt AVG-register bij om precies te documenteren welke applicatie toegang heeft tot welke data, en wie de eigenaar is van die specifieke database in het organogram IenW.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik het officiële organogram van IenW voor 2026?
Je kunt het meest actuele, officiële organogram IenW downloaden via de website van de Rijksoverheid. Zoek naar ‘Organogram ministerie van IenW publicatie’ voor de PDF-versie die de exacte hiërarchie en de namen van alle huidige directeuren bevat.
Wie is de huidige minister van Infrastructuur en Waterstaat?
In 2026 wordt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat geleid door minister Vincent Karremans (VVD). Hij is politiek verantwoordelijk voor het gehele organogram, inclusief alle grote IT- en infrastructuurprojecten.
Valt Rijkswaterstaat direct onder het ministerie van IenW?
Ja, Rijkswaterstaat (RWS) is een uitvoeringsorganisatie die direct onder het ministerie van IenW valt. Binnen het organogram IenW heeft RWS de status van een Directoraat-Generaal, momenteel onder leiding van DG Martin Wijnen.
Wat is de rol van de CIO binnen het IenW-organogram?
De Chief Information Officer (CIO) van IenW is verantwoordelijk voor het centrale informatiebeleid. De CIO-office toetst grote IT-projecten, bewaakt de cyberveiligheid, beheert het IT-budget en zorgt ervoor dat alle afdelingen zich houden aan de I-strategie van het Rijk.
Hoe beveiligt IenW zijn kritieke IT- en OT-infrastructuur?
Het ministerie gebruikt een Zero Trust Architectuur, scheidt kantoor-IT strikt van operationele technologie (OT zoals sluizen en bruggen), en werkt samen met het NCSC. Ze maken gebruik van geavanceerde firewalls, eigen BGP-routering (zoals AS42894 voor RWS) en een 24/7 actief Security Operations Center (SOC).
Welke rol speelt het KNMI in de IT-structuur van IenW?
Het KNMI is een agentschap binnen het organogram IenW. IT-technisch is het een van de zwaarste onderdelen vanwege het gebruik van supercomputers voor weermodellen. Ze beheren massale datastromen via glasvezelnetwerken en gebruiken DNS Load Balancing om hun systemen online te houden tijdens extreme weersomstandigheden (Code Rood).