Het organogram van ProRail toont in 2026 een duidelijke verschuiving van een traditionele spoorbeheerder naar een IT- en datagedreven netwerkorganisatie. De dagelijkse leiding ligt bij het Executive Committee (ExCo), dat wordt aangestuurd door de Raad van Bestuur. Deze organisatiestructuur is essentieel om de complexe IT-infrastructuur, het landelijke GSM-R telecomnetwerk en de miljardenuitrol van het digitale ERTMS-systeem veilig te beheren. Binnen het organogram van ProRail werken ruim 2.800 medewerkers in multidisciplinaire teams om het Nederlandse spoornetwerk van ruim 7.000 kilometer draaiende te houden.
Wat is het organogram van ProRail?
Een organogram is een visuele weergave van de hiërarchie en afdelingen binnen een bedrijf. Voor een [INTERNAL:wat-is-een-organogram] complexe organisatie als ProRail is deze structuur onmisbaar. ProRail B.V. is een niet-beursgenoteerde structuurvennootschap. De Nederlandse Staat is via Railinfratrust B.V. de enige aandeelhouder. Dit aandeelhouderschap is ondergebracht bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Omdat ProRail vitale infrastructuur beheert, is de organisatiestructuur ontworpen met een sterke focus op veiligheid, compliance en redundantie.
De juridische en bestuurlijke top van het organogram van ProRail bestaat uit drie lagen. Bovenaan staat de Raad van Commissarissen (RvC). Deze raad houdt onafhankelijk toezicht op het beleid en de algemene gang van zaken. Daaronder bevindt zich de Raad van Bestuur (RvB), die eindverantwoordelijk is voor de strategie en het functioneren van de organisatie. De derde laag is het Executive Committee (ExCo), waarin de RvB samenwerkt met de directeuren van de belangrijkste bedrijfseenheden, zoals ICT, Asset Management en Capaciteitsmanagement.
In 2026 werkt ProRail steeds meer via een matrixorganisatie. Dit betekent dat medewerkers niet alleen rapporteren aan hun vaste afdelingsmanager, maar ook direct deelnemen aan multidisciplinaire projectteams. Deze werkwijze is ingevoerd om besluitvormingslijnen te verkorten en bureaucratie te verminderen. Vooral bij grote IT-projecten, zoals de digitalisering van de treindienstleiding, werken netwerkspecialisten, softwareontwikkelaars en civiele technici dagelijks samen in één team. Dit bevordert een snelle en veilige uitrol van nieuwe technologieën op het spoor.
Raad van Bestuur en Executive Committee (ExCo) in 2026
De top van het organogram van ProRail ondergaat in 2026 een belangrijke verandering. De Raad van Bestuur en het Executive Committee vormen samen het kloppend hart van de besluitvorming. Volgens de data uit het Jaarverslag ProRail en recente aankondigingen is de structuur strak ingericht om de strategische prioriteiten tot 2030 te behalen.
De Raad van Bestuur (RvB)
De Raad van Bestuur bestaat begin 2026 uit twee statutaire leden. Zij bepalen de koers en dragen de eindverantwoordelijkheid richting de overheid en de Raad van Commissarissen:
- John Voppen (CEO): Voppen is sinds eind 2019 de Chief Executive Officer. Hij richt zich op de algemene strategie, human resources, communicatie en externe relaties. Op 18 maart 2026 werd echter aangekondigd dat hij per 1 juli 2026 vertrekt naar Total Care. De zoektocht naar een nieuwe CEO loopt momenteel.
- Mirjam van Velthuizen-Lormans (CFO): Zij is sinds eind 2021 de Chief Financial Officer. Haar domein omvat financiën, inkoop, risicomanagement en compliance. Zij zorgt ervoor dat de miljardenbudgetten voor spoorvernieuwing correct worden besteed.
Het Executive Committee (ExCo)
Om de dagelijkse operatie aan te sturen, leunt de RvB op het ExCo. Dit comité bestaat uit de twee RvB-leden en vijf directeuren van de belangrijkste bedrijfseenheden. Deze directeuren vertalen de strategie naar concrete IT-systemen, onderhoudsprogramma’s en capaciteitsplanningen.
| Naam Directeur | Functie / Bedrijfseenheid | Belangrijkste IT- en Operationele Focus in 2026 |
|---|---|---|
| Bastiaan Gerrits | CIO / Directeur ICT | Sinds december 2025 verantwoordelijk voor de totale IT-infrastructuur, cyberveiligheid en de digitale transitie naar ERTMS. |
| Bas Bakker | Directeur Capaciteitsmanagement | Beheer van planningssoftware, vervanging van het verouderde systeem Donna en optimalisatie van dienstregelingen. |
| Benaissa el Hammadi | Directeur Asset Management | Implementatie van IoT-sensoren op wissels en sporen voor voorspellend onderhoud (predictive maintenance). |
| Vacant / Interim | Directeur Verkeersleiding | Aansturing van de 24/7 verkeersleidingsposten en de implementatie van nieuwe routeringssoftware voor treinen. |
| Diverse projectdirecteuren | Directeur Projecten | Verantwoordelijk voor grote infra- en IT-projecten, waaronder de fysieke ombouw van stations en spoorlijnen. |
Deze structuur zorgt ervoor dat beslissingen over bijvoorbeeld een grote netwerkupgrade direct op het hoogste niveau worden afgestemd tussen de CIO (techniek) en de CFO (budget).
De ICT-afdeling binnen het ProRail Organogram (CIO & IVE)
Binnen het organogram van ProRail is de ICT-afdeling de afgelopen jaren exponentieel gegroeid. Waar ProRail vroeger vooral een beheerder van staal en beton was, is het in 2026 een van de grootste IT-werkgevers van Nederland. Onder leiding van CIO Bastiaan Gerrits is de afdeling verantwoordelijk voor het beheer van bedrijfskritische applicaties, datacenters en netwerkverbindingen.
Cluster IVE: ICT voor ERTMS
Een van de belangrijkste onderdelen binnen de ICT-afdeling is het cluster IVE (ICT voor ERTMS). ProRail vervangt het verouderde analoge treinbeveiligingssysteem ATB door het European Rail Traffic Management System (ERTMS). Dit is een volledig digitaal platform dat via radiocommunicatie continu de positie en snelheid van treinen doorgeeft. Het cluster IVE bestaat uit ruim 150 IT-specialisten, software-architecten en netwerkengineers.
Zij bouwen en beheren de systemen die nodig zijn om ERTMS te laten functioneren. Een cruciaal onderdeel hiervan is het ERTMS Key Management Centre (KMC). Omdat ERTMS werkt met versleutelde verbindingen tussen de trein en de wal, moeten er continu cryptografische sleutels worden uitgewisseld. Vervoerders moeten in 2026 via het Identity Management (IDM) systeem van ProRail toegang aanvragen tot deze webinterfaces. Het organogram van de ICT-afdeling is speciaal ingericht om dit [INTERNAL:it-infrastructuur-beheren] 24/7 zonder downtime te faciliteren.
Scheiding van IT en OT
De ICT-afdeling hanteert een strikte scheiding tussen kantoorautomatisering (IT) en operationele technologie (OT). De OT-omgeving stuurt de fysieke wissels, seinen en overwegen aan. Binnen het organogram vallen de netwerkbeheerders van de OT-omgeving onder een gespecialiseerd team dat direct samenwerkt met Asset Management. Deze scheiding is essentieel om te voorkomen dat een storing in een kantoorsysteem overslaat naar de treindienstleiding.
Netwerk- en Datainfrastructuur: De Ruggengraat van ProRail
Het organogram van ProRail ondersteunt een gigantische fysieke en digitale infrastructuur. Naast de 7.000 kilometer spoor beheert ProRail duizenden kilometers aan glasvezelkabels die langs de sporen liggen. Dit glasvezelnetwerk vormt de ruggengraat voor alle datacommunicatie tussen de seinen, wissels, stations en de centrale datacenters.
GSM-R en de transitie naar FRMCS
Voor de communicatie met rijdende treinen maakt ProRail gebruik van GSM-R (Global System for Mobile Communications – Railway). Dit is een besloten mobiel netwerk dat exclusief voor het spoorverkeer wordt gebruikt en opereert in de 900 MHz frequentieband. Omdat GSM-R veroudert, is de afdeling Telecom binnen ProRail in 2026 druk bezig met de voorbereidingen voor FRMCS (Future Railway Mobile Communication System). Dit nieuwe systeem is gebaseerd op 5G-technologie en biedt veel meer bandbreedte voor live videostreams en sensor-data vanaf de trein.
Tarieven voor Datadiensten in 2026
ProRail stelt veel van zijn data beschikbaar aan vervoerders en logistieke partners. Binnen het organogram is de afdeling Informatiediensten verantwoordelijk voor de uitgifte en facturatie van deze API’s en datastromen. Volgens het officiële Network Statement 2026 van ProRail gelden er strikte tarieven voor het gebruik van deze IT-diensten. Enkele actuele 2026-tarieven zijn:
- RouteLint Datastream: € 0,007349 per geplande treinkilometer. Dit systeem geeft machinisten real-time inzicht in de actuele verkeerssituatie op hun route.
- RouteLint App: € 0,011931 per geplande treinkilometer.
- ORBIT: € 0,008243 per geplande treinkilometer.
- MeekijkVOS: € 2.828 per account per jaar. Dit systeem wordt gebruikt voor incidentenbeheer.
- TOON: € 679 per account per jaar.
Daarnaast is per 2026 de staffelkorting voor de ICT-dienst ‘Spoorviewer’ komen te vervallen. Deze commerciële aanpak van IT-diensten laat zien dat ProRail zich steeds meer profileert als een volwaardige data-provider voor de mobiliteitssector.
Capaciteitsmanagement en Verkeersleiding
Onder leiding van Directeur Capaciteitsmanagement Bas Bakker worden de dienstregelingen van alle vervoerders (zoals NS, Arriva en goederenvervoerders) in elkaar gepuzzeld. Dit is een enorm complex wiskundig en logistiek proces. Jarenlang maakte ProRail hiervoor gebruik van het planningssysteem Donna. In 2026 zit ProRail midden in de transitie naar een nieuw, moderner planningssysteem dat veel sneller kan rekenen en beter kan omgaan met last-minute wijzigingen.
De Verkeersleidingsposten
De daadwerkelijke uitvoering van de dienstregeling gebeurt op de regionale verkeersleidingsposten. Treindienstleiders sturen de seinen en wissels aan via grote beeldschermen. In het organogram van ProRail vallen deze medewerkers onder de directie Verkeersleiding. Zij werken in een volcontinu volcontinurooster (24/7). De IT-systemen op deze posten zijn dubbel of zelfs driedubbel uitgevoerd om maximale beschikbaarheid te garanderen.
SpoorWeb voor Incidenten
Wanneer er een incident plaatsvindt, zoals een aanrijding of een weersgerelateerde storing, gebruiken alle betrokken partijen het systeem SpoorWeb. Dit is een webgebaseerde applicatie waarin de meldkamer, de treindienstleider, de incidentenbestrijders van ProRail en de vervoerders real-time informatie delen. In 2026 is de toegang tot SpoorWeb verder beveiligd met strenge multi-factor authenticatie (MFA) om te voldoen aan nieuwe Europese privacy- en beveiligingsrichtlijnen.
Asset Management: Sensoren en IoT op het Spoor
De directie Asset Management, geleid door Benaissa el Hammadi, is verantwoordelijk voor het fysieke onderhoud van het spoor. Binnen het organogram van ProRail is deze afdeling de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar vroeger monteurs periodiek langs het spoor liepen om wissels te smeren, wordt er in 2026 zwaar ingezet op Internet of Things (IoT) en data-analyse.
Predictive Maintenance (Voorspellend Onderhoud)
ProRail heeft duizenden sensoren gemonteerd op kritieke infrastructuur. Deze sensoren meten continu de temperatuur, de trillingen en het stroomverbruik van wisselmotoren. De data wordt via beveiligde VPN-verbindingen naar de centrale datacenters van ProRail gestuurd. Hier analyseren algoritmes de patronen. Zodra een wisselmotor iets meer stroom begint te trekken dan normaal, genereert het systeem een waarschuwing. Een monteur kan de wissel dan repareren óórdat deze daadwerkelijk kapot gaat en het treinverkeer stillegt.
Deze verschuiving naar datagedreven onderhoud betekent dat het organogram van Asset Management nu vol zit met data scientists, reliability engineers en cloud-architecten, in plaats van uitsluitend civiele technici. Zij werken nauw samen met de ICT-afdeling om de enorme datastromen op te slaan en te verwerken.
Projecten en Transitie: ERTMS Uitrol (2026-2030)
De projectenorganisatie van ProRail is verantwoordelijk voor de grote vernieuwingen op het spoor. Het grootste project van dit decennium is de uitrol van ERTMS. Binnen het organogram vallen projectmanagers hiërarchisch onder de directeur Projecten. ProRail hanteert voor de besturing van deze projecten methodieken zoals [INTERNAL:prince2-projectmanagement], waarbij besluitvormingsmomenten ‘seinen’ worden genoemd.
Tranche 1 en het Arcadis Contract
In 2026 bevindt de ERTMS-uitrol zich in ‘Tranche 1’. Dit omvat onder andere de Noordelijke lijnen, het traject Kijfhoek – Belgische grens, en de Zeeuwse lijn. De Zeeuwse lijn (Vlissingen – Lewedorp – Roosendaal) fungeert als een belangrijk proefbaanvak.
Op 11 februari 2026 maakte ingenieursbureau Arcadis bekend dat zij van ProRail een contract van circa € 12 miljoen hebben gekregen voor de ERTMS-implementatie op de Zeeuwse lijn. Arcadis is verantwoordelijk voor het ontwerp, de supervisie, het testen en de uiteindelijke inbedrijfstelling. Arcadis maakt hierbij gebruik van hun eigen digitale ontwerpplatform ‘Dyndash’, wat zorgt voor een hoge mate van automatisering en digitalisering. Het organogram van ProRail Projecten is zo ingericht dat interne projectleiders direct schakelen met de externe engineers van Arcadis om de datakwaliteit en veiligheid te waarborgen.
Problemen Oplossen: Escalatiestructuur bij IT-storingen
Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan er een storing optreden in het netwerk of de IT-systemen. Omdat een haperende server direct leidt tot stilstaande treinen, heeft ProRail een strakke escalatiestructuur vastgelegd in het organogram.
De Drie Escalatieniveaus
- Niveau 1: Operationele detectie. Een storing wordt gedetecteerd door de monitoringstools in het datacenter of gemeld door een treindienstleider. De ICT Servicedesk en het Network Operations Center (NOC) proberen het probleem direct op te lossen.
- Niveau 2: Incident Management. Als de storing grote impact heeft (bijvoorbeeld het uitvallen van het GSM-R netwerk in een hele provincie), schaalt men op naar het tactische niveau. Gespecialiseerde engineers worden ingevlogen en er wordt gekeken of [INTERNAL:netwerk-redundantie-opzetten] en failover-systemen correct zijn geactiveerd.
- Niveau 3: Crisis Management Team (CMT). Bij landelijke storingen, zoals de grote IT-storing in Amsterdam enkele jaren geleden, komt het CMT bijeen. In dit team zitten leden van het ExCo, waaronder de CIO en de Directeur Verkeersleiding. Zij bepalen of het treinverkeer landelijk moet worden stilgelegd om de veiligheid te garanderen.
Redundantie en Failover
Om niveau 3 escalaties te voorkomen, is de IT-infrastructuur van ProRail extreem redundant opgebouwd. ProRail beschikt over meerdere, geografisch gescheiden datacenters. Als het primaire datacenter uitvalt door brand of stroomuitval, nemen de servers in het secundaire datacenter de besturing naadloos over via BGP-routering en automatische failovers. Zelfs het ERTMS Integration Lab heeft strikte uitwijkprocedures om te garanderen dat testdata en sleutelbeheer altijd beschikbaar blijven.
Beveiliging en Cybersecurity binnen de Organisatie
In 2026 is de dreiging van cyberaanvallen op vitale infrastructuur groter dan ooit. Het organogram van ProRail is hierop aangepast. De Chief Information Security Officer (CISO) heeft een onafhankelijke rol en rapporteert direct aan de Raad van Bestuur of de CIO. Dit garandeert dat veiligheid nooit ondergeschikt raakt aan operationele snelheid of budgettaire druk.
NIS2 Richtlijn in 2026
ProRail moet in 2026 volledig voldoen aan de strenge Europese NIS2-richtlijn (Network and Information Security). Dit betekent dat de organisatie niet alleen haar eigen netwerken moet beveiligen, maar ook de IT-beveiliging van al haar leveranciers (zoals Arcadis, telecomproviders en hardwareleveranciers) moet controleren. Binnen het organogram is hiervoor een speciale compliance-afdeling opgetuigd.
Zero Trust Architectuur
De netwerkarchitecten van ProRail implementeren in 2026 een ‘Zero Trust’ model. Dit houdt in dat geen enkel apparaat of gebruiker standaard wordt vertrouwd, zelfs niet als ze zich al binnen het bedrijfsnetwerk bevinden. Elke toegangsaanvraag tot kritieke systemen zoals RouteLint of het ERTMS Key Management Centre wordt continu geverifieerd op basis van identiteit, locatie en apparaatstatus. Dit voorkomt dat een gehackte laptop van een kantoormedewerker toegang krijgt tot de operationele systemen die de wissels aansturen.
Veelgestelde vragen
Wie vormen de Raad van Bestuur van ProRail in 2026?
Begin 2026 bestaat de Raad van Bestuur uit CEO John Voppen en CFO Mirjam van Velthuizen-Lormans. Op 18 maart 2026 is aangekondigd dat John Voppen per 1 juli 2026 vertrekt naar Total Care. De Raad van Commissarissen zoekt momenteel naar een opvolger.
Wat is de rol van het ExCo in het organogram van ProRail?
Het Executive Committee (ExCo) bestaat uit de twee leden van de Raad van Bestuur aangevuld met vijf directeuren van de belangrijkste bedrijfseenheden (zoals ICT, Asset Management en Capaciteitsmanagement). Zij zijn verantwoordelijk voor de dagelijkse operatie en de uitvoering van de langetermijnstrategie.
Hoe groot is de ICT-afdeling van ProRail?
De ICT-afdeling is een van de grootste eenheden binnen ProRail. Alleen al het speciale cluster IVE (ICT voor ERTMS) telt ruim 150 specialisten. De volledige afdeling onder leiding van CIO Bastiaan Gerrits beheert datacenters, glasvezelnetwerken, GSM-R en honderden applicaties.
Wat kost toegang tot de datastromen van ProRail in 2026?
ProRail hanteert vaste tarieven voor IT-diensten. In 2026 kost de RouteLint Datastream € 0,007349 per geplande treinkilometer. Een account voor het incidentensysteem MeekijkVOS kost € 2.828 per jaar. De oude staffelkorting voor de Spoorviewer is per 2026 komen te vervallen.
Wie is verantwoordelijk voor de ERTMS-uitrol?
De implementatie van het digitale beveiligingssysteem ERTMS valt onder de Directeur Projecten, in nauwe samenwerking met de ICT-afdeling (cluster IVE). Externe partners spelen ook een grote rol; zo won Arcadis in februari 2026 een contract van € 12 miljoen voor de uitrol op de Zeeuwse lijn.
Is ProRail een overheidsinstantie?
ProRail is een besloten vennootschap (B.V.) en geen direct overheidsorgaan. Echter, de Nederlandse Staat is via Railinfratrust B.V. de enige aandeelhouder. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bepaalt de kaders en verleent de beheerconcessie aan ProRail.
Hoe wordt het netwerk beveiligd tegen cyberaanvallen?
ProRail hanteert een strikte scheiding tussen kantoor-IT en operationele technologie (OT). In 2026 voldoet de organisatie aan de Europese NIS2-richtlijn en maakt men gebruik van een Zero Trust netwerkarchitectuur, beheerd door een onafhankelijke CISO-afdeling binnen het organogram.