Zoek je het actuele organogram van NS? In 2026 hanteert de Nederlandse Spoorwegen een zogeheten ’two-tier’ bestuursstructuur. Dit betekent dat er een strikte scheiding is tussen de dagelijkse leiding (de Raad van Bestuur) en het toezicht daarop (de Raad van Commissarissen). De Nederlandse Staat is via het ministerie van Financiën de enige aandeelhouder van dit enorme mobiliteitsbedrijf. In dit artikel ontleed ik de complete organisatiestructuur, van de directie onder leiding van CEO Wouter Koolmees tot de complexe IT-infrastructuur die dagelijks ruim 1,1 miljoen reizigers in beweging houdt.
Hoe is het organogram van de NS juridisch opgebouwd?
Om het organogram van NS goed te begrijpen, moeten we eerst kijken naar de juridische entiteit. De top van de piramide wordt gevormd door de holdingmaatschappij N.V. Nederlandse Spoorwegen, gevestigd in Utrecht. Deze holding is weer de eigenaar van NS Groep N.V.. Omdat NS volledig in handen is van de Nederlandse Staat, is het een voormalig semioverheidsbedrijf met een NV-status. Hierdoor is het zogeheten ‘gemitigeerd structuurregime’ van toepassing.
Dit regime bepaalt de machtsverhoudingen binnen het bedrijf. Bij een regulier beursgenoteerd bedrijf hebben aandeelhouders veel directe inspraak, maar bij de NS is dit strak gereguleerd via de statuten. De directie bestuurt de onderneming onafhankelijk, terwijl de toezichthouders controleren of het publieke belang en de financiële gezondheid gewaarborgd blijven.
Drie kernsegmenten
Onder de holding is de organisatie grofweg opgedeeld in drie grote operationele segmenten. Alle afdelingen, divisies en meer dan 20.000 medewerkers vallen uiteindelijk onder een van deze pijlers:
- Reizigersvervoer (NS Reizigers): De absolute kernactiviteit. Dit omvat de dagelijkse operatie van de treinen op het Nederlandse hoofdrailnet en de internationale verbindingen.
- Knooppuntontwikkeling (NS Stations): Dit segment beheert de ruim 400 treinstations in Nederland, inclusief de vastgoedontwikkeling, retail (zoals de Kiosk en AH to go) en fietsenstallingen.
- Materieelonderhoud (NS Onderhoud / NedTrain): Verantwoordelijk voor het onderhoud, de reiniging en de langetermijnmodernisering van al het rollend materieel.
De Raad van Bestuur (RvB) in 2026
De Raad van Bestuur vormt de hoogste uitvoerende leiding binnen het organogram van NS. Zij bepalen de strategische koers, zijn verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken en dragen de eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering van de vervoerconcessie. De bestuursleden worden benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA), op voordracht van de Raad van Commissarissen, voor een termijn van vier jaar.
In 2026 bestaat de Raad van Bestuur uit vijf leden, elk met een specifiek en zwaarwegend portfolio. Wat direct opvalt in de moderne structuur van NS, is dat IT en Data een prominente plek hebben gekregen op bestuursniveau.
| Naam bestuurder | Functie / Rol | Belangrijkste aandachtsgebieden (2026) |
|---|---|---|
| Wouter Koolmees | President-directeur (CEO) | Algemene strategie, externe betrekkingen, positionering en de algehele leiding over NS Groep N.V. |
| Angelique Magielse | Directeur Financiën (CFO) | Finance, Procurement (inkoop), Concernhuisvesting, Risk & Compliance en opvallend genoeg ook Cybersecurity. |
| Eelco van Asch | Directeur Operatie (COO) | Besturing Operatie, Onderhoud & Service, Techniek, Sociale Veiligheid en Digitalisering Operatie. |
| Liesbeth Kaashoek | Directeur People & IT | HR & Organisatie, IT, Data, Innovatie & Analyse en Duurzaam Ondernemen. |
| Daan Schut | Directeur Commercie & Netwerk | Commercie, Netwerkontwikkeling & Ontwerp en de uitrol van het digitale beveiligingssysteem ERTMS. |
Deze verdeling laat zien dat NS niet langer alleen een traditioneel vervoersbedrijf is, maar een sterk door data en technologie gedreven netwerkorganisatie. De toevoeging van ERTMS (European Rail Traffic Management System) in het portfolio van Daan Schut en de koppeling van HR aan IT via Liesbeth Kaashoek benadrukken de enorme digitale transitie waar het bedrijf in 2026 middenin zit.
Toezicht: De Raad van Commissarissen (RvC)
Boven de Raad van Bestuur staat de Raad van Commissarissen. In het organogram van NS is dit een onafhankelijk orgaan dat toezicht houdt op het beleid van de directie en de algemene gang van zaken. Zij sturen het bedrijf niet aan, maar fungeren als klankbord, adviseur en ultieme controleur. De RvC let in 2026 bijzonder scherp op de operationele prestaties, zoals punctualiteit en de beschikbaarheid van zitplaatsen, zoals is vastgelegd in de afspraken met de overheid.
Samenstelling van de RvC per 2026
De Raad van Commissarissen heeft recentelijk enkele belangrijke vernieuwingen ondergaan om meer expertise op het gebied van IT, duurzaamheid (ESG) en corporate governance in huis te halen. Per voorjaar 2026 bestaat de raad uit zeven leden:
- Herman Dijkhuizen (Voorzitter, sinds 2020)
- Ron Teerlink (Commissaris, sinds 2023)
- Pamela Boumeester (Commissaris, sinds 2023)
- Klaas Dijkhoff (Commissaris, sinds 2024)
- Giny Boer (Commissaris, sinds 2024)
- Karen de Lathouder (Commissaris, toegetreden in maart 2025)
- Marnix van Ginneken (Commissaris, toegetreden op 13 maart 2026)
Vooral de toetreding van Marnix van Ginneken in 2026 is een strategische zet. Met zijn achtergrond als hoogleraar International Corporate Governance en zijn bestuurservaring bij Philips, brengt hij zware juridische en ESG-kennis (Environmental, Social, and Governance) mee naar het toezichthoudende orgaan van NS.
Commissies binnen de RvC
Omdat de materie bij een bedrijf van deze omvang extreem complex is, heeft de RvC in 2026 drie gespecialiseerde commissies opgericht die het voorbereidende werk doen:
- Risk and Audit Committee (RAC): Focust op financiële rapportages, interne risicobeheersing en IT-audits. De NS Audit Director rapporteert direct aan de voorzitter van deze commissie.
- Remuneration and Appointments Committee: Gaat over de beloning en benoeming van topbestuurders.
- Operational Committee: Beoordeelt de dagelijkse prestaties op het spoor, zoals de punctualiteitscijfers en de impact van werkzaamheden aan de infrastructuur.
De rol van IT en Data binnen de NS-structuur
Voor een moderne netwerkorganisatie is IT geen ondersteunende afdeling meer, maar de kern van de bedrijfsvoering. In het organogram van NS valt de IT-organisatie onder de verantwoordelijkheid van bestuurslid Liesbeth Kaashoek (Directeur People & IT). De dagelijkse leiding over de duizenden IT-professionals en externe consultants ligt echter bij de Chief Information Officer (CIO), Hessel Dikkers.
De visie van de CIO in 2026 is pragmatisch maar cruciaal: "IT moet het gewoon doen". Met ruim 1,1 miljoen dagelijkse reizigers heeft elke seconde downtime van de NS App, de planningssoftware of de boordcomputers directe maatschappelijke impact. De IT-organisatie van NS is daarom gecentraliseerd onder één strakke IT-governance structuur, met een centraal IT-budget. Dit voorkomt versnippering tussen de verschillende divisies zoals Stations en Reizigers.
De vier pijlers van NS IT
De IT-afdeling is intern opgedeeld in verschillende ‘domeinen’ of ‘value streams’, die nauw samenwerken met de operationele bedrijfsonderdelen:
- IT Operatie & Infrastructuur: Beheert de fysieke en cloud-servers, netwerkverbindingen (inclusief wifi in de treinen) en werkplekken voor 20.000 medewerkers.
- Data, Innovatie & Analyse: Verantwoordelijk voor de complexe algoritmes die de dienstregeling berekenen. Het plannen van treinen, machinisten en conducteurs op een van de drukst bereden spoornetwerken ter wereld is een wiskundige topprestatie.
- Reizigers IT: De teams van backend- en frontend-developers die werken aan de NS App, de website en de informatieschermen op de perrons.
- Techniek & Treinmodernisering: Software-engineers die werken aan de besturingssystemen in de treinen zelf, vaak in samenwerking met fabrikanten zoals Alstom of CAF.
Cybersecurity: een unieke positie in het organogram
Een opvallend detail in de organisatiestructuur van NS in 2026 is de positionering van cybersecurity. Waar je bij veel bedrijven ziet dat de Chief Information Security Officer (CISO) onder de IT-directeur of CIO valt, heeft NS dit anders ingericht. Binnen NS valt Cybersecurity direct onder de verantwoordelijkheid van CFO Angelique Magielse, samen met Risk & Compliance en Corporate Security.
Deze scheiding der machten is een bewuste keuze op het gebied van corporate governance. Door IT-ontwikkeling (onder Liesbeth Kaashoek) en IT-beveiliging/risicobeheer (onder Angelique Magielse) te scheiden, voorkomt NS dat beveiligingsrisico’s worden weggemoffeld omwille van snelle software-releases. Omdat treinen vitale infrastructuur zijn, is bescherming tegen ransomware, DDoS-aanvallen op de reisinformatiesystemen en spionage van het hoogste niveau. De afdeling Risk & Compliance adviseert de directie proactief over deze digitale dreigingen.
Hoofddivisies: Reizigers, Stations en Onderhoud
Onder de centrale directie en stafafdelingen (zoals HR, Finance en IT) bevinden zich de grote operationele divisies. Deze divisies hebben hun eigen managementteams die verantwoording afleggen aan de Raad van Bestuur.
1. NS Reizigers
Dit is de grootste en meest zichtbare divisie van het bedrijf. NS Reizigers is verantwoordelijk voor de exploitatie van de treinen. Hier vallen de duizenden machinisten en conducteurs (het rijdend personeel) onder. Ook de afdeling Planning & Capaciteit, die de logistieke puzzel van de dienstregeling legt, is onderdeel van deze divisie. NS Reizigers werkt nauw samen met spoorbeheerder ProRail, hoewel ProRail een volledig apart bedrijf is dat buiten het organogram van NS valt.
2. NS Stations (voorheen NS Poort)
NS Stations is in feite een van de grootste vastgoed- en retailbedrijven van Nederland. Deze divisie beheert en ontwikkelt de stationsgebieden. Ze zijn verantwoordelijk voor de verhuur van winkelpanden op stations, maar exploiteren ook eigen winkelformules zoals de Kiosk, Julia’s en de stationsvestigingen van AH to go. Daarnaast valt de uiterst succesvolle OV-fiets onder de verantwoordelijkheid van dit bedrijfsonderdeel.
3. NS Onderhoud (NedTrain)
Al het rollend materieel moet veilig en schoon de baan op. De divisie Onderhoud (historisch bekend als NedTrain) beschikt over diverse werkplaatsen verspreid over Nederland, zoals in Haarlem, Onnen en Leidschendam. Het organogram van deze divisie is sterk technisch gedreven, met afdelingen voor snelle servicebeurten in de nacht, storingsherstel overdag, en langetermijnrevisies waarbij treinen na 15 jaar volledig worden gestript en voorzien van nieuwe interieurs en IT-systemen.
Internationale operaties: NS International en Abellio
Buiten de landsgrenzen heeft NS ook een organisatorische voetafdruk, al is deze in de aanloop naar 2026 aanzienlijk gewijzigd ten opzichte van het verleden.
NS International is het bedrijfsonderdeel dat de hogesnelheidslijnen en grensoverschrijdende verbindingen exploiteert, zoals de Eurostar (voorheen Thalys) naar Parijs en Londen, en de ICE naar Frankfurt. Binnen het organogram werkt NS International vaak via joint ventures met buitenlandse spoorwegmaatschappijen zoals de NMBS (België) en Deutsche Bahn (Duitsland).
Abellio is de merknaam waaronder NS in het verleden grootschalig regionaal vervoer aanbood in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Vanwege aanzienlijke financiële verliezen en een strategische heroriëntatie op de Nederlandse thuismarkt, heeft de Raad van Bestuur de afgelopen jaren besloten de buitenlandse activiteiten van Abellio grotendeels af te stoten of sterk af te bouwen. De resterende internationale belangen van Abellio vallen in 2026 direct onder de portefeuille van CFO Angelique Magielse, met als primair doel risicominimalisatie en financiële afwikkeling.
De aandeelhouder en de Vervoerconcessie 2026
Bij het analyseren van een organogram van een staatsdeelneming ontkom je niet aan de rol van de overheid. Hoewel NS een N.V. is, ligt de ultieme macht bij de aandeelhouder: de Nederlandse Staat, vertegenwoordigd door de minister van Financiën. De aandeelhouder benoemt de RvC, stelt het beloningsbeleid vast en moet goedkeuring geven voor megainvesteringen (zoals de aanschaf van een nieuwe vloot treinen).
Naast de minister van Financiën heeft NS te maken met de minister van Infrastructuur en Waterstaat. Dit ministerie is de concessieverlener. In 2025 is de nieuwe ‘Hoofdrailnetconcessie’ ingegaan, die loopt tot minimaal 2033. Deze Vervoerconcessie 2026 dicteert in feite de KPI’s (Key Performance Indicators) voor de hele organisatie. De concessie bevat keiharde eisen over punctualiteit, zitplaatskans in de spits, toegankelijkheid voor mindervaliden en de schoonmaak van treinen. Als NS deze doelen niet haalt, dreigen er miljoenenboetes. Deze externe druk stroomt via de Raad van Bestuur direct door naar de prestatie-eisen van elke individuele afdeling in het organogram.
Operationele afdelingen en het personeel op de werkvloer
Een organogram is op papier vaak een verzameling blokjes en managementlagen, maar bij NS draait het uiteindelijk om de ruim 20.000 medewerkers op de werkvloer. De hiërarchie op een station of trein is strak georganiseerd om de veiligheid te garanderen.
- Het rijdend personeel: De machinist is verantwoordelijk voor de technische besturing en veiligheid van de trein. De hoofdconducteur is de ‘baas’ in de trein, verantwoordelijk voor het vertrekproces, service aan reizigers en ticketcontrole.
- Veiligheid & Service (V&S): Deze speciale teams zijn uitgerust met boa-bevoegdheden (Buitengewoon Opsporingsambtenaar). Zij vallen onder een aparte operationele tak en worden ingezet bij incidenten, agressie of grootschalige evenementen.
- Bijsturing en Meldkamers: Wanneer er een wisselstoring is of een boom op het spoor valt, grijpt de afdeling Bijsturing in. Zij zitten in regionale meldkamers (vaak samen met medewerkers van ProRail) en moeten in een fractie van een seconde beslissen welke treinen worden omgeleid en hoe het personeel wordt herverdeeld.
De grootste uitdaging voor het management in Utrecht is het overbruggen van de kloof tussen ‘kantoor’ en ‘de operatie’. CIO Hessel Dikkers benadrukte in een recent interview met Dutch IT Leaders dat digitalisering overal in de organisatie moet landen: niet alleen bij kantoorpersoneel, maar juist ook bij de monteurs in de werkplaats en de conducteurs met hun mobiele apparatuur op de trein. De complexiteit van nieuwe IT-systemen mag nooit de dagelijkse werkzaamheden van het rijdend personeel belemmeren.
Veelgestelde vragen
Is de NS een overheidsbedrijf of een commercieel bedrijf?
NS is een naamloze vennootschap (N.V.) naar Nederlands recht, maar de Nederlandse Staat is de enige aandeelhouder (100%). Hierdoor wordt het vaak een staatsdeelneming of semioverheidsbedrijf genoemd. Het bedrijf moet zelfstandig winstgevend opereren, maar heeft ook een zware maatschappelijke taak gekregen vanuit de overheid.
Wie is de baas van de NS in 2026?
De hoogste bestuurder van NS is de President-directeur (CEO). In 2026 wordt deze functie bekleed door Wouter Koolmees, die in november 2022 werd aangesteld. Hij legt verantwoording af aan de Raad van Commissarissen, voorgezeten door Herman Dijkhuizen.
Waar valt de IT-afdeling binnen het organogram van NS?
De gehele IT-organisatie valt onder de bestuursportefeuille ‘People & IT’, geleid door Liesbeth Kaashoek. De dagelijkse aansturing van de IT-teams en de technologische strategie ligt in handen van de Chief Information Officer (CIO). Opvallend is dat Cybersecurity niet onder IT valt, maar onder de afdeling Finance & Risk van de CFO.
Hoeveel medewerkers heeft de NS in totaal?
In 2026 heeft NS Groep N.V. ruim 20.000 medewerkers in dienst. Dit omvat kantoorpersoneel, machinisten, conducteurs, monteurs, IT-developers en winkelpersoneel op de stations.
Wat is het verschil tussen NS en ProRail?
Hoewel ze nauw samenwerken, zijn het twee volledig gescheiden organisaties met eigen organogrammen. ProRail (onderdeel van de overheid) beheert en onderhoudt de infrastructuur: de rails, wissels, seinen en perrons. NS is de vervoerder die treinen bezit en het vervoer van reizigers over dat spoornetwerk verzorgt.
Wat doet de Raad van Commissarissen precies?
De Raad van Commissarissen (RvC) is een onafhankelijk orgaan dat toezicht houdt op het beleid van de Raad van Bestuur en de algemene gang van zaken binnen NS. Zij adviseren de directie en controleren of het bedrijf financieel gezond blijft en zich aan de concessie-eisen houdt. Leden worden benoemd voor maximaal twee termijnen van vier jaar.