Het organogram van Rijkswaterstaat (RWS) is in 2026 opgebouwd uit een Bestuursstaf, zeven landelijke organisatieonderdelen en zeven regionale diensten. Aan het hoofd van deze complexe organisatie staat de Directeur-Generaal, een functie die sinds 1 januari 2024 wordt bekleed door Martin Wijnen. Rijkswaterstaat is het uitvoerende agentschap van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en telt ruim 10.000 medewerkers. Deze medewerkers zorgen dagelijks voor de aanleg, het onderhoud en de digitale aansturing van het hoofdwegennet, het hoofdvaarwegennet en de hoofdwatersystemen in Nederland.
Voor IT-professionals en netwerkbeheerders is de structuur van Rijkswaterstaat bijzonder interessant. De organisatie beheert namelijk niet alleen asfalt en beton, maar ook een van de grootste en meest kritieke IT-netwerken van Nederland. Denk hierbij aan de industriële automatisering van meer dan 400 bruggen en sluizen, duizenden sensoren langs de snelwegen en complexe datacenters die de waterstanden realtime monitoren. In dit artikel ontleden we het volledige organogram van Rijkswaterstaat, met speciale aandacht voor de afdelingen die de technologische en digitale ruggengraat van Nederland vormen.
De top van het RWS-organogram: Bestuur en Directie
De aansturing van Rijkswaterstaat begint bij de politieke leiding in Den Haag. Rijkswaterstaat valt als uitvoeringsorganisatie direct onder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De hoogste ambtenaar binnen RWS is de Directeur-Generaal (DG). Sinds begin 2024 is dit Martin Wijnen, die Michèle Blom opvolgde. De DG legt verantwoording af aan de minister en staatssecretaris van IenW.
Onder de Directeur-Generaal bevindt zich de Bestuursstaf. Deze staf ondersteunt de DG bij de dagelijkse leiding en strategische besluitvorming. De Bestuursstaf houdt zich bezig met domeinoverstijgende zaken, zoals financiën, juridische kaders, internationale betrekkingen en de algemene koers van de organisatie. Samen met de Hoofdingenieur-Directeuren (HID’s) van de verschillende landelijke en regionale onderdelen vormt de DG de zogenoemde RWS-raad. Dit is het hoogste besluitvormende orgaan binnen de organisatie zelf.
De rol van de Hoofdingenieur-Directeur (HID)
Elk groot organisatieonderdeel binnen Rijkswaterstaat, zowel landelijk als regionaal, wordt geleid door een Hoofdingenieur-Directeur, afgekort als HID. Deze functietitel is historisch gegroeid en stamt nog uit de tijd dat Rijkswaterstaat voornamelijk bestond uit civiel ingenieurs die fysieke waterwerken bouwden. In 2026 is de rol van een HID veel breder. Een HID is in feite de algemeen directeur van een specifieke divisie, zoals de IT-divisie (CIV) of een regionale eenheid (bijvoorbeeld Zuid-Nederland). Zij zijn verantwoordelijk voor het budget, de personeelsbezetting en het behalen van de operationele doelen binnen hun domein.
Landelijke organisatieonderdelen: De 7 pijlers
Onder de Bestuursstaf splitst het organogram zich op in landelijke en regionale onderdelen. De landelijke organisatieonderdelen werken door heel Nederland en zijn verantwoordelijk voor specifieke thema’s, zoals IT, grote bouwprojecten of verkeersmanagement. In 2026 kent Rijkswaterstaat zeven primaire landelijke diensten. Hieronder vind je een overzichtelijke tabel met de functie van elk onderdeel.
| Landelijk onderdeel | Afkorting | Primaire verantwoordelijkheid in 2026 |
|---|---|---|
| Centrale Informatievoorziening | CIV | IT-infrastructuur, cybersecurity, industriële automatisering en databeheer. |
| Corporate Dienst | CD | Interne bedrijfsvoering, HR, inkoop, facilitaire zaken en juridisch advies. |
| Grote Projecten en Onderhoud | GPO | Aanleg van nieuwe infrastructuur en megaprojecten (bijv. nieuwe snelwegen). |
| Programma’s, Projecten en Onderhoud | PPO | Regulier onderhoud en renovatie van bestaande wegen, bruggen en sluizen. |
| Verkeer- en Watermanagement | VWM | Aansturing van verkeerscentrales, operationeel waterbeheer en crisismanagement. |
| Water, Verkeer en Leefomgeving | WVL | Kenniscentrum, beleidsontwikkeling, innovatie en klimaatadaptatie. |
| Rijksrederij | – | Beheer en inzet van de vloot van gespecialiseerde schepen voor de overheid. |
Deze landelijke diensten werken intensief met elkaar samen. [INTERNAL:netwerkbeheer-verkeerscentrales] Als GPO bijvoorbeeld een nieuwe tunnel bouwt, zorgt CIV voor de benodigde IT-systemen en netwerken, terwijl VWM de tunnel uiteindelijk bedient vanuit een verkeerscentrale.
Centrale Informatievoorziening (CIV): Het IT-hart van RWS
Voor IT-specialisten is de Centrale Informatievoorziening (CIV) het meest relevante onderdeel van het organogram. CIV is gevestigd in Delft en telt in 2026 ruim 1.060 medewerkers. Deze divisie is verantwoordelijk voor de volledige informatievoorziening (IV) binnen Rijkswaterstaat. Waar RWS vroeger vooral bekend stond om beton en asfalt, is de organisatie tegenwoordig sterk afhankelijk van data, sensoren en software.
Binnen CIV wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen twee soorten IT:
- Kantoorautomatisering (KA): Dit omvat de werkplekken, laptops, smartphones, cloud-omgevingen (zoals Microsoft 365) en interne netwerken voor de ruim 10.000 RWS-medewerkers.
- Industriële Automatisering (IA): Dit is de operationele technologie (OT) die de fysieke infrastructuur aanstuurt. Denk aan de PLC’s (Programmable Logic Controllers) en SCADA-systemen die de slagbomen van een brug openen, de ventilatoren in een tunnel aansturen of de schuiven van de Oosterscheldekering bedienen.
De 4 directies binnen CIV
Om deze enorme IT-operatie in goede banen te leiden, is CIV intern opgedeeld in vier directies:
- Ontwikkeling & Services: Richt zich op de bouw en het onderhoud van maatwerkapplicaties en clouddiensten.
- Inwinning & Gegevensanalyse: Verantwoordelijk voor big data. RWS verzamelt petabytes aan data via lussen in de weg, camera’s en waterpeilsensoren. Deze directie analyseert de data om bijvoorbeeld files te voorspellen of preventief onderhoud in te plannen.
- Informatievoorziening Netwerken: Beheert de fysieke IT-infrastructuur, waaronder duizenden kilometers aan eigen glasvezelkabels langs de snelwegen en de netwerken in de datacenters.
- Bedrijfsvoering & Inkoop: Zorgt voor de aanbestedingen van grote IT-contracten. RWS besteedt veel IT-werk uit aan externe partijen via het Specialistisch Inkoopcentrum IV.
De visie ‘Doelgericht Digitaliseren’ en de ‘ICT Strategie 2025-2030’ vormen in 2026 de leidraad voor CIV. De focus ligt hierbij op het sneller ontsluiten van data voor weggebruikers, het verhogen van de cybersecurity en het inzetten van slimme sensoring om storingen aan bruggen en sluizen te voorkomen voordat ze optreden.
Grote Projecten en Onderhoud (GPO) & PPO
Twee andere zwaargewichten in het landelijke organogram zijn GPO en PPO. Hoewel hun namen op elkaar lijken, hebben ze duidelijk gescheiden verantwoordelijkheden.
Grote Projecten en Onderhoud (GPO)
GPO houdt zich bezig met de aanleg van compleet nieuwe infrastructuur of gigantische renovaties die jaren duren. Dit zijn de miljardenprojecten van Rijkswaterstaat. Denk aan de verbreding van grote snelwegtracés of de bouw van een compleet nieuwe zeesluis. Binnen GPO werken veel ingenieurs, contractmanagers en projectleiders. In 2026 maakt GPO intensief gebruik van ‘Digital Twins’: digitale 3D-kopieën van bruggen en tunnels. Voordat een tunnel fysiek wordt gebouwd of gerenoveerd, wordt de hele IT-installatie eerst virtueel getest in de Digital Twin om softwarefouten vroegtijdig op te sporen.
Programma’s, Projecten en Onderhoud (PPO)
Waar GPO bouwt, zorgt PPO voor het beheer en de instandhouding. PPO is verantwoordelijk voor het dagelijkse en planmatige onderhoud van het bestaande areaal. Nederland heeft een sterk verouderde infrastructuur; veel bruggen en viaducten komen uit de jaren ’60 en ’70 en bereiken het einde van hun technische levensduur. PPO vervangt asfalt, repareert betonrot en vernieuwt verouderde besturingssystemen. PPO werkt sterk samen met marktpartijen en aannemers die het daadwerkelijke onderhoudswerk buiten uitvoeren.
Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL)
De dienst Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL) is het brein en kenniscentrum van Rijkswaterstaat. WVL vertaalt politieke beleidsvoornemens van het ministerie naar concrete, uitvoerbare plannen voor de andere RWS-diensten. Innovatie staat hier centraal.
In 2026 houdt WVL zich intensief bezig met klimaatadaptatie. Door de stijgende zeespiegel en extremere regenval moet het Nederlandse watersysteem robuuster worden. WVL maakt gebruik van geavanceerde computermodellen en supercomputers om waterstanden tientallen jaren in de toekomst te voorspellen. Daarnaast houdt WVL zich bezig met de transitie naar duurzame mobiliteit, zoals de integratie van laadinfrastructuur voor elektrische vrachtwagens langs de snelwegen en de ontwikkeling van intelligente transportsystemen (ITS).
Verkeer- en Watermanagement (VWM): Datagedreven sturing
De afdeling Verkeer- en Watermanagement (VWM) is het meest zichtbare onderdeel van Rijkswaterstaat voor de gewone burger. VWM is verantwoordelijk voor de operationele aansturing van het verkeer op de weg en het water. Dit gebeurt 24 uur per dag, 7 dagen per week, vanuit streng beveiligde controlecentra.
De Verkeerscentrales (Wegverkeer)
Rijkswaterstaat beheert in 2026 vijf grote regionale verkeerscentrales voor het wegverkeer. Vanuit deze centra houden wegverkeersleiders de snelwegen in de gaten. Ze openen spitsstroken, verlagen de maximumsnelheid op matrixborden bij ongevallen en sturen weginspecteurs aan. De vijf centrales vallen allemaal onder VWM:
- Verkeerscentrale Zuid-Nederland (Helmond)
- Verkeerscentrale Midden-Nederland (Utrecht)
- Verkeerscentrale Noord- en Oost-Nederland (Wolfheze)
- Verkeerscentrale Noordwest-Nederland (Velsen)
- Verkeerscentrale Zuidwest-Nederland (Rhoon)
Deze centrales zijn aangesloten op een immens IT-netwerk. Duizenden detectielussen in het asfalt sturen elke minuut data naar de servers van RWS. Algoritmes analyseren deze data en kunnen bij plotselinge snelheidsdalingen (filevorming) volautomatisch de matrixborden aansturen om achteroprijdingen te voorkomen.
Scheepvaartverkeer en Watermanagement
Naast de wegen beheert VWM ook het water. Het Watermanagementcentrum Nederland (WMCN) in Lelystad is het kloppend hart voor waterveiligheid. Bij dreigend hoogwater coördineert dit centrum de sluiting van grote stormvloedkeringen. Voor de scheepvaart beheert VWM tientallen verkeersposten en bediencentrales, zoals de Brandaris op Terschelling, de Verkeerspost Terneuzen en de Bediencentrale Maasbracht. Vanuit deze locaties worden bruggen op afstand geopend en schepen veilig door drukke vaarwegen geloodst.
De 7 regionale organisatieonderdelen
Naast de landelijke diensten is Rijkswaterstaat opgedeeld in zeven geografische regio’s. Dit zorgt ervoor dat RWS lokaal verankerd is en snel kan schakelen met provincies, gemeenten en waterschappen in een specifiek gebied. De regionale diensten zijn verantwoordelijk voor het dagelijkse beheer van de infrastructuur in hun eigen ‘achtertuin’.
De zeven regio’s in 2026 zijn:
- Noord-Nederland (NN): Beheert de infrastructuur in Groningen, Friesland en Drenthe. Gevestigd in Leeuwarden.
- Oost-Nederland (ON): Verantwoordelijk voor Overijssel en Gelderland. Gevestigd in Arnhem.
- Midden-Nederland (MN): Beheert Utrecht en Flevoland. Gevestigd in Utrecht/Lelystad.
- West-Nederland Noord (WNN): Verantwoordelijk voor Noord-Holland. Gevestigd in Haarlem.
- West-Nederland Zuid (WNZ): Beheert Zuid-Holland, een van de drukste regio’s qua infrastructuur. Gevestigd in Rotterdam.
- Zee en Delta (ZD): Verantwoordelijk voor Zeeland en de grote Zuid-Hollandse eilanden, met een sterke focus op waterkeringen. Gevestigd in Middelburg.
- Zuid-Nederland (ZN): Beheert Noord-Brabant en Limburg. Gevestigd in ‘s-Hertogenbosch en Maastricht.
Binnen deze regio’s werken de regionale HID’s nauw samen met de landelijke diensten. [INTERNAL:wat-is-een-organogram] Als er in de regio Midden-Nederland een groot stuk snelweg vervangen moet worden, levert PPO de projectcapaciteit, terwijl de regio Midden-Nederland de afstemming met lokale gemeenten verzorgt.
IT-architectuur en Cybersecurity in 2026
Omdat Rijkswaterstaat vitale infrastructuur beheert, is cybersecurity een topprioriteit in het organogram. Sinds de invoering van de Europese NIS2-richtlijn (die in 2024 van kracht werd en in 2026 strikt wordt gehandhaafd), gelden er zeer zware beveiligingseisen voor overheden die kritieke diensten leveren. [INTERNAL:cybersecurity-vitale-infrastructuur]
De afdeling CIV beschikt over een eigen Security Operations Center (SOC). Dit team monitort de netwerken 24/7 op afwijkend gedrag. Een hackeraanval op een verkeerscentrale of een gemaal kan immers desastreuze gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid of leiden tot overstromingen. De industriële netwerken (OT) zijn daarom strikt gescheiden van de kantoornetwerken (IT) door middel van zware firewalls en ‘air gaps’. Toegang tot de besturingssystemen van een brug is uitsluitend mogelijk via sterk versleutelde verbindingen en vereist meervoudige authenticatie (MFA).
Werken bij Rijkswaterstaat: Veelgevraagde IT-profielen
Door de toenemende digitalisering is het personeelsbestand van Rijkswaterstaat in de afgelopen decennia sterk veranderd. Waar vroeger de civiel ingenieur domineerde, zoekt RWS in 2026 massaal naar IT-talent. Via het platform Werken voor Nederland worden wekelijks tientallen vacatures uitgezet voor de afdeling CIV.
Veelgevraagde rollen in 2026 zijn onder meer:
- Expert cybersecurity industriële automatisering: Specialisten die de brug- en sluisbesturingen beveiligen tegen cyberaanvallen.
- Data Scientists: Analisten die algoritmes trainen op basis van de petabytes aan verkeers- en waterdata.
- Cloud Architecten: Engineers die de transitie van lokale datacenters naar streng beveiligde overheidsclouds begeleiden.
- Netwerkbeheerders: Technici die het landelijke glasvezelnetwerk van RWS (duizenden kilometers lang) operationeel houden.
Het werken binnen het organogram van RWS biedt IT’ers de unieke kans om te werken aan systemen die directe, fysieke impact hebben op de maatschappij. Een storing in een RWS-database betekent in de praktijk vaak direct een file op de A2 of een gestremde vaarweg.
Veelgestelde vragen
Wie is in 2026 de baas van Rijkswaterstaat?
De hoogste leidinggevende van Rijkswaterstaat is de Directeur-Generaal (DG). Sinds 1 januari 2024 is dit Martin Wijnen. Hij legt verantwoording af aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat.
Hoeveel mensen werken er bij Rijkswaterstaat?
Rijkswaterstaat telt in 2026 ruim 10.000 medewerkers. Deze werknemers zijn verdeeld over de Bestuursstaf, zeven landelijke diensten (zoals CIV en GPO) en zeven regionale diensten.
Wat is het verschil tussen GPO en PPO?
GPO (Grote Projecten en Onderhoud) is verantwoordelijk voor de aanleg van compleet nieuwe, grootschalige infrastructuur, zoals een nieuwe snelweg of zeesluis. PPO (Programma’s, Projecten en Onderhoud) richt zich op het in stand houden, renoveren en regulier onderhouden van de bestaande wegen en waterwerken.
Waar valt de IT-afdeling onder in het organogram?
Alle IT-taken vallen onder de landelijke dienst CIV (Centrale Informatievoorziening). Deze dienst telt ruim 1.060 medewerkers en is verantwoordelijk voor zowel de kantoorautomatisering als de industriële automatisering (het aansturen van bruggen en tunnels).
Hoeveel regio’s heeft Rijkswaterstaat?
Het organogram kent zeven regionale diensten: Noord-Nederland, Oost-Nederland, Midden-Nederland, West-Nederland Noord, West-Nederland Zuid, Zee en Delta, en Zuid-Nederland. Elke regio wordt geleid door een regionale Hoofdingenieur-Directeur (HID).
Wat is een Hoofdingenieur-Directeur (HID)?
Een HID is de algemeen directeur van een specifiek organisatieonderdeel binnen Rijkswaterstaat. Zowel de zeven landelijke diensten als de zeven regionale diensten hebben een eigen HID aan het roer. Gezamenlijk vormen zij met de Directeur-Generaal de RWS-raad.