Het organogram van de Gemeente Utrecht toont de hiërarchische structuur van de stad, met aan de top de gemeenteraad en het College van Burgemeester en Wethouders (B&W). Daaronder valt de ambtelijke organisatie, die is opgedeeld in vier hoofddomeinen: Publiekszaken, Ruimte, Maatschappelijke Ontwikkeling en Bedrijfsvoering. Voor IT-professionals en netwerkbeheerders is vooral dat laatste domein cruciaal, omdat hier het CIO-Office en de centrale IT-afdeling DomstadIT zijn ondergebracht. In deze gids ontleden we de volledige organisatiestructuur van de vierde stad van Nederland per 2026, inclusief een technische deep-dive in hun digitale infrastructuur, serverbeheer en smart city-netwerken.
Hoe is het organogram van Gemeente Utrecht opgebouwd?
De Gemeente Utrecht is een complexe organisatie met duizenden medewerkers die dagelijks de stad draaiende houden voor ruim 378.000 inwoners. Om deze schaalbaarheid te garanderen, hanteert de gemeente een strakke hiërarchie. De structuur is grofweg in drie bestuurs- en uitvoeringslagen verdeeld, die samen het fundament van het organogram vormen.
1. De Gemeenteraad
De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan binnen de gemeente en bestaat uit 45 volksvertegenwoordigers. Zij controleren het beleid en nemen de uiteindelijke beslissingen over grote budgetten, waaronder miljoeneninvesteringen in nieuwe IT-systemen, cloud-migraties en stedelijke infrastructuur. De raad wordt ondersteund door de griffie, een onafhankelijke afdeling die direct onder de raad valt en buiten de reguliere ambtelijke hiërarchie staat.
2. Het College van B&W
Onder de controlerende raad staat het uitvoerende dagelijks bestuur: het College van Burgemeester en Wethouders (B&W). Elk collegelid heeft een eigen portefeuille, variërend van ruimtelijke ordening tot financiën en digitalisering. Zij geven de politieke sturing aan de ambtelijke organisatie.
3. De Ambtelijke Organisatie
De daadwerkelijke uitvoering van het beleid ligt bij de ambtelijke organisatie. Aan het hoofd hiervan staat de gemeentesecretaris, tevens algemeen directeur. De gemeentesecretaris vormt de brug tussen het politieke bestuur (B&W) en de duizenden ambtenaren. Onder de algemeen directeur valt de concerndirectie, die op haar beurt de vier grote domeinen aanstuurt. Deze gelaagdheid zorgt ervoor dat besluiten over bijvoorbeeld een nieuw [INTERNAL:netwerk-troubleshooting] protocol of een stadsbrede software-uitrol via vaste, gecontroleerde lijnen verlopen.
College van B&W 2026: De Bestuurlijke Top
Aan het roer van het organogram staat het College van Burgemeester en Wethouders. Zij bepalen de strategische koers, waaronder de digitale visie, smart city-projecten en de budgettaire kaders voor de IT-infrastructuur. Sinds het vertrek van Eelco Eerenberg in februari 2026 bestaat het college uit de burgemeester en zes wethouders.
In 2026 ziet de verdeling van de portefeuilles er als volgt uit:
| Naam | Functie / Partij | Belangrijkste Portefeuilles (2026) |
|---|---|---|
| Sharon Dijksma | Burgemeester (PvdA) | Openbare Orde en Veiligheid, Handhaving, Regionale Samenwerking. |
| Susanne Schilderman | Wethouder (D66) | Financiën, Economische zaken, Openbare ruimte. Betrokken bij grote IT-aanbestedingen. |
| Senna Maatoug | Wethouder (GroenLinks) | Mobiliteit, Energie en Klimaat. Verantwoordelijk voor IoT-verkeerssensoren. |
| Dennis de Vries | Wethouder (PvdA) | Wonen, Jeugd, Onderwijshuisvesting, Vastgoed. |
| Eva Oosters | Wethouder (Student & Starter) | Cultuur, Sport, Milieu en Emissieloos vervoer. |
| Rik van der Graaf | Wethouder (ChristenUnie) | Asiel, Personeel en Organisatie (inclusief interne werkplek- en IT-voorzieningen). |
| Linda Voortman | Wethouder (GroenLinks) | Werk en Inkomen, Diversiteit, Publieke Gezondheid. |
De ambtelijke aansturing vanuit dit college verloopt via gemeentesecretaris Michiel Ruis. Hij vertaalt de politieke wensen naar concrete opdrachten voor de concerndirecteuren en de IT-afdelingen.
De 4 Domeinen van de Ambtelijke Organisatie
Onder de concerndirectie splitst het organogram zich in vier hoofddomeinen. Elk domein functioneert als een eigen pijler binnen de stad, met specifieke taken, processen en, cruciaal voor IT-beheerders, eigen applicatielandschappen en datastromen.
Publiekszaken en Dienstverlening
Dit domein is het gezicht van de gemeente. Hier vallen burgerzaken, het verstrekken van paspoorten, rijbewijzen en vergunningen onder. Technisch gezien leunt deze afdeling zwaar op beveiligde databases en directe, versleutelde verbindingen met landelijke registers zoals de Basisregistratie Personen (BRP). Downtime is hier geen optie; de balies in het Stadskantoor moeten continu verbonden zijn met de centrale servers.
Ruimte en Economie
De afdelingen binnen dit domein houden zich bezig met de fysieke ontwikkeling van de stad, vastgelegd in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU 2040). Denk aan stadsplanning, vergunningverlening voor grote bouwprojecten en infrastructuur. IT-technisch vereist dit domein enorme opslagcapaciteit voor Geografische Informatie Systemen (GIS) en zware rekenkracht voor 3D-stadsmodellen en CAD-software.
Maatschappelijke Ontwikkeling
Dit domein richt zich op de inwoners: jeugdzorg, welzijn, werk en inkomen (participatiewet). Omdat hier gewerkt wordt met uiterst gevoelige persoons- en medische gegevens, gelden er extreme eisen voor databeveiliging. Systemen binnen dit domein maken gebruik van strikte Role-Based Access Control (RBAC) en multi-factor authenticatie (MFA) om te voldoen aan de AVG/GDPR wetgeving.
Bedrijfsvoering en Strategienetwerk (BSN)
Het Bedrijfsvoering- en Strategienetwerk is het kloppend hart van de interne organisatie. Alle ondersteunende processen vallen hieronder, zoals Human Resources (HR), Financiën, Inkoop, Huisvesting en IT. Voor netwerk- en systeembeheerders is dit het belangrijkste domein uit het organogram, aangezien de centrale IT-voorzieningen hier zijn gehuisvest.
De IT-Transitie: Van Eilandjes naar Regieorganisatie
Om te begrijpen hoe IT in 2026 binnen het organogram van de Gemeente Utrecht past, moeten we kijken naar de recente reorganisatie. Voorheen had vrijwel elk domein zijn eigen kleine IT-afdeling, wat leidde tot versnippering, veiligheidsrisico’s en inefficiëntie (het zogeheten ‘eilandjescultuur’-probleem).
Vanaf 2020 heeft de gemeente, onder begeleiding van externe consultants, een massale transitie ingezet naar een regieorganisatie. De oude afdelingen Automatisering (AUTO) en Informatievoorzieningen (IV) werden samengevoegd tot één krachtige, centrale entiteit: DomstadIT. Het uitgangspunt van deze transitie was drieledig:
- Samenwerking met de markt: Generieke IT-diensten (zoals standaard werkplekbeheer en cloud-hosting) worden uitbesteed aan gespecialiseerde marktpartijen, terwijl de gemeente de regie en architectuur binnenshuis houdt.
- Integrale voorzieningen: IT wordt niet meer per applicatie beheerd, maar als een bundel functionaliteiten. Een ‘werkplek’ is een complete dienst inclusief hardware, software, [INTERNAL:ipv6-uitleg] netwerktoegang en security.
- Agile en USM: De afdelingen werken volledig Agile in korte sprints. Daarnaast is de Unified Service Management (USM) methode geïmplementeerd om uniforme, voorspelbare werkwijzen te garanderen voor alle IT-diensten.
CIO-Office en DomstadIT: De Motor van de Digitale Gemeente
Binnen het domein Bedrijfsvoering vinden we het Informatie- en Procesmanagementnetwerk (IPM). Dit is waar de technische beslissingen worden genomen. Het IT-organogram is opgedeeld in strategische en uitvoerende takken.
De rol van de Chief Information Officer (CIO)
De CIO van de Gemeente Utrecht is eindverantwoordelijk voor de gehele IT-strategie, het beleid en het budget. De CIO functioneert op directieniveau en is de schakel tussen het College van B&W en de technische werkvloer. Onder de CIO valt het CIO-Office, een stafafdeling die de kaders stelt voor enterprise-architectuur, informatiebeheer, corporate portfoliomanagement en informatiebeveiliging (aangestuurd door de Chief Information Security Officer, of CISO).
DomstadIT: De Uitvoerende Kracht
DomstadIT is de motorkamer van de gemeente. Met honderden medewerkers beheren zij de IT-voorzieningen voor ruim 7.000 ambtenaren. Achter vrijwel elke gemeentelijke taak schuilt een systeem dat door DomstadIT wordt gefaciliteerd. Ze beheren een applicatielandschap van meer dan 700 verschillende applicaties.
De afdeling is opgedeeld in gespecialiseerde teams, waaronder:
- ICT Werkplekken: Verantwoordelijk voor de uitrol en het beheer van laptops, mobiele apparaten en virtuele desktops.
- Netwerk en Infrastructuur: Beheert de fysieke en virtuele netwerklaag, firewalls en verbindingen tussen gemeentelijke panden.
- Applicatiebeheer: Zorgt voor de integratie, updates en stabiliteit van de honderden softwarepakketten.
IT-Infrastructuur en Netwerkbeheer in Utrecht
Hoe faciliteert het organogram ruim 7.000 medewerkers die deels op het Stadskantoor en deels thuis werken? De technische infrastructuur van de Gemeente Utrecht is in 2026 hybride opgezet, met een sterke nadruk op Microsoft-technologieën en cloud-oplossingen.
Modern Managed Desktop en Cloud-transitie
DomstadIT levert de zogeheten ‘Modern Managed Desktop’. De tijd van logge, lokaal geïnstalleerde servers in de kelder van het stadhuis is grotendeels voorbij. De architectuur leunt zwaar op cloud-diensten:
- Azure Virtual Desktop (AVD): Biedt medewerkers veilige, remote toegang tot hun werkplek, ongeacht hun fysieke locatie.
- Microsoft Intune: Wordt gebruikt voor Mobile Device Management (MDM). Hiermee kan DomstadIT op afstand beleidsregels (policies) pushen, updates installeren en gestolen apparaten wissen.
- MSIX en App-V: Applicaties worden door Package Engineers verpakt en gevirtualiseerd. Dit voorkomt dat het basisbesturingssysteem (OS) vervuild raakt en maakt snelle rollbacks mogelijk bij softwarefouten.
- Recast Application Workspace: Een tool die actief wordt ingezet voor software deployment en het monitoren van de gezondheid van de werkplekken.
IT Security en Compliance: BIO en DNSSEC
Als overheidsinstantie is de Gemeente Utrecht wettelijk verplicht om te voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Dit vertaalt zich naar strikte configuraties op netwerkniveau, die continu worden gemonitord door het Security Operations Center (SOC).
DNS- en E-mailbeveiliging (utrecht.nl)
Wanneer we de externe netwerkconfiguratie van het hoofddomein utrecht.nl analyseren via tools zoals internet.nl, zien we in 2026 dat de gemeente hoge veiligheidsstandaarden hanteert:
- DNSSEC (Domain Name System Security Extensions): De DNS-records van de gemeente zijn cryptografisch ondertekend. Dit voorkomt DNS-spoofing, waarbij aanvallers verkeer proberen om te leiden naar malafide servers. [INTERNAL:wat-is-dnssec] is hierbij een absolute vereiste voor overheidscommunicatie.
- E-mail Authenticatie: De MX-records (mailservers) zijn beveiligd met een combinatie van SPF (Sender Policy Framework), DKIM (DomainKeys Identified Mail) en DMARC. Dit voorkomt dat cybercriminelen e-mails kunnen spoofen uit naam van de burgemeester of een wethouder.
- STARTTLS en DANE: Mailverkeer tussen de gemeente en externe partijen wordt geforceerd versleuteld. DANE zorgt ervoor dat de certificaten via DNSSEC worden geverifieerd.
- IPv6 Adoptie: De webservers en publieke portalen van de gemeente zijn volledig bereikbaar via IPv6, wat essentieel is voor de toekomstbestendigheid van het netwerk.
Algoritmes, Data en Smart City Netwerken
Een modern organogram in 2026 is niet compleet zonder een structuur voor datawetenschap en kunstmatige intelligentie. Binnen het CIO-Office is de rol van Informatiecommissaris in het leven geroepen. Deze functionaris overziet het verantwoorde gebruik van data en algoritmes binnen de stad.
Het Utrechtse Algoritmeregister
Utrecht was in 2020 een van de eerste gemeenten in Nederland met een openbaar algoritmeregister. Eind 2025 verscheen er een positief rapport van de Rekenkamer over de verantwoorde inzet hiervan. In 2026 staan er ruim 45 impactvolle algoritmes in het register. De gemeente werkt hierbij volgens het kader ‘Uthiek’ (Utrechtse ethiek), wat garandeert dat systemen eerlijk, transparant en vrij van bias functioneren.
IoT en Sensoren in de Openbare Ruimte
De IT-infrastructuur stopt niet bij de kantoormuren. De afdeling Stadsbedrijven maakt intensief gebruik van Internet of Things (IoT) netwerken:
- Slimme Afvalinzameling: Vuilcontainers in de stad zijn uitgerust met sensoren. Via een LoRaWAN- of 4G/5G-netwerk sturen zij een signaal naar de centrale servers wanneer ze bijna vol zijn. Een algoritme berekent vervolgens de meest efficiënte route voor de vuilniswagens, wat brandstof en tijd bespaart.
- Slimme Mobiliteit: Verkeerslichten (iVRI’s) zijn gekoppeld aan het gemeentelijke glasvezelnetwerk. Ze communiceren in real-time met naderende bussen en hulpdiensten om de doorstroming te optimaliseren.
Problemen oplossen: IT Troubleshooting binnen de Gemeente
Wanneer een systeem binnen de gemeente uitvalt, treedt een strak proces in werking. Door de adoptie van de USM-werkwijze is de escalatieladder duidelijk vastgelegd in het organogram. Incidenten worden afgehandeld in verschillende ‘lijnen’ (tiers).
1. Eerstelijns Support (De Servicedesk)
Voor alle 7.000+ medewerkers is de IT Servicedesk het eerste aanspreekpunt. Zij lossen veelvoorkomende problemen op. Denk aan het resetten van wachtwoorden via Microsoft Entra ID (voorheen Azure AD), het aanmaken van nieuwe gebruikersaccounts via Role-Based templates, of het oplossen van basis hardware-storingen.
2. Tweedelijns Support (Werkplek- en Applicatiebeheer)
Als een probleem te complex is voor de servicedesk, escaleert het naar de tweedelijn. Hier zitten de Package Engineers en applicatiebeheerders. Als een specifieke applicatie vastloopt, gebruiken zij tools zoals Intune om de logs uit te lezen, de cache te flushen of een nieuwe MSIX-package met een bugfix te pushen naar de getroffen werkplekken.
3. Derdelijns Support (Infrastructuur en Netwerk)
Bij grote storingen, zoals een uitval van de netwerkverbinding in het Stadskantoor, routeringsproblemen of een haperende Azure-tenant, grijpen de core-infrastructuur specialisten in. Zij beheren de switches, routers en de hybride cloud-omgeving. Bij een DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN fout op het interne netwerk, controleren zij de interne DNS-servers en forwarders.
4. Security Operations Center (SOC)
Bij een vermoeden van een cyberaanval, malware-infectie of een datalek, neemt het SOC direct de regie over. Zij hebben de bevoegdheid binnen het organogram om per direct systemen te isoleren, netwerkpoorten af te sluiten of externe verbindingen te blokkeren om verdere schade te voorkomen.
Werken bij Gemeente Utrecht: IT-vacatures en Cultuur
Voor IT-professionals is de Gemeente Utrecht in 2026 een zeer aantrekkelijke werkgever. Waar de overheid vroeger bekend stond om een trage, bureaucratische IT-cultuur, is DomstadIT getransformeerd tot een moderne tech-hub.
Het organogram binnen de IT-teams is relatief plat. Er wordt gewerkt in multidisciplinaire DevOps- of Agile-teams. Dit betekent dat je als engineer veel autonomie hebt en direct samenwerkt met de ‘business’ (de andere domeinen) om oplossingen te bouwen.
Veelgevraagde rollen binnen het IT-organogram zijn:
- Package Engineers: Voor het ontwikkelen en onderhouden van software packages (MSIX, App-V).
- Cloud Architecten: Om de schaalbaarheid van de Azure-omgevingen te waarborgen.
- Data Scientists: Voor het bouwen en auditen van algoritmes binnen de kaders van de Uthiek.
- Netwerkbeheerders: Om de complexe routering tussen de honderden gemeentelijke panden en datacenters te beheren.
Medewerkers krijgen flexibele werkplekken in het moderne Stadskantoor direct naast Utrecht Centraal, en de IT-infrastructuur is dusdanig ingericht dat naadloos thuiswerken de standaard is.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik het visuele organogram van Gemeente Utrecht?
Het officiële, visuele organogram is als open data beschikbaar via de website van de gemeente (utrecht.nl) of het nationale open data portaal (overheid.nl). Het document toont een cirkelvormig model met de gemeenteraad in het midden, daaromheen het College van B&W, gevolgd door de concerndirectie en de buitenste ring met de vier domeinen.
Wie is in 2026 de burgemeester van Utrecht?
Sharon Dijksma (PvdA) is de burgemeester van Utrecht. Binnen het organogram is zij voorzitter van de gemeenteraad en het College van B&W, en draagt zij de specifieke verantwoordelijkheid voor Openbare Orde en Veiligheid.
Wat is DomstadIT precies?
DomstadIT is de centrale IT-organisatie van de Gemeente Utrecht. Ontstaan uit een fusie van eerdere IT-afdelingen, is DomstadIT verantwoordelijk voor het beheer, de beveiliging en de doorontwikkeling van de generieke IT-voorzieningen voor ruim 7.000 gemeenteambtenaren.
Hoeveel inwoners heeft Utrecht in 2026?
In 2026 telt de gemeente Utrecht ruim 378.000 inwoners. De schaal van de IT-systemen en de netwerkarchitectuur van de gemeente is specifiek ontworpen om de data, vergunningen en dienstverlening voor deze grote en snelgroeiende bevolking veilig te verwerken.
Maakt de Gemeente Utrecht gebruik van algoritmes?
Ja, de gemeente zet algoritmes in voor diverse processen, zoals het optimaliseren van afvalinzameling en parkeerhandhaving. Utrecht was een pionier met een openbaar Algoritmeregister, waar in 2026 meer dan 45 algoritmes transparant zijn gedocumenteerd volgens de ethische kaders van de gemeente.
Hoe kan ik een storing melden bij de gemeente?
Als inwoner kun je bij een storing op utrecht.nl het beste eerst je eigen verbinding controleren (bijvoorbeeld door je DNS tijdelijk te wijzigen naar [INTERNAL:dns-server-instellen]). Blijft de site onbereikbaar, dan kun je telefonisch contact opnemen via het landelijke gemeentenummer 14 030. Interne medewerkers nemen bij IT-problemen contact op met de Servicedesk van DomstadIT.