Het organogram BZK (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) toont in 2026 een complexe en veelzijdige organisatiestructuur. BZK is niet alleen verantwoordelijk voor het openbaar bestuur, de democratie en de woningmarkt, maar vormt ook de ruggengraat van de digitale overheid. Van de servers die DigiD draaiende houden tot de beveiliging van staatsgeheimen door de AIVD, de structuur is opgebouwd rondom zes krachtige Directoraten-Generaal (DG’s) en diverse uitvoeringsorganisaties.
In dit overzicht ontleden we het volledige organogram BZK. We bekijken de politieke en ambtelijke top, de specifieke taken van elke directie, en we duiken diep in de IT-infrastructuur. Vooral organisaties zoals Logius en SSC-ICT spelen een kritieke rol in het veilig en bereikbaar houden van de Nederlandse digitale infrastructuur. Dit artikel biedt een actueel en gedetailleerd inzicht in hoe het ministerie in 2026 is georganiseerd, inclusief de nieuwste benoemingen en technologische standaarden.
De politieke top en bestuursraad van het organogram BZK
Bovenaan het organogram BZK staat de politieke leiding. In het kabinet-Schoof (2024-2026) wordt deze rol vervuld door minister Frank Rijkaart (BBB). De minister is politiek eindverantwoordelijk voor het volledige beleid van het departement, van constitutionele zaken tot de financiering van gemeenten via het Gemeentefonds. De minister legt direct verantwoording af aan de Tweede en Eerste Kamer.
De ambtelijke leiding: de Secretaris-generaal
Onder de politieke top bevindt zich de ambtelijke leiding, aangevoerd door de secretaris-generaal (SG). In 2026 is Vincent Roozen de hoogste ambtenaar binnen BZK. De SG vormt de brug tussen de politieke wensen van de minister en de dagelijkse uitvoering door de duizenden ambtenaren. De SG geeft leiding aan de zogeheten Bestuursraad, het hoogste ambtelijke overlegorgaan binnen het ministerie.
De Bestuursraad en stafdirecties
De Bestuursraad bestaat uit de secretaris-generaal, de plaatsvervangend secretaris-generaal (pSG) en de directeuren-generaal van de zes DG’s. Samen bepalen zij de strategische koers van het ministerie. Om de Bestuursraad en het hele departement te ondersteunen, kent BZK twee grote stafclusters:
- Cluster Mensen en Middelen (M&M): Dit cluster, onder leiding van clusterdirecteur Mellanie Linde, regelt de interne bedrijfsvoering. Hieronder vallen Personeel & Organisatie (P&O), Financiën, Economische Zaken (FEZ) en de interne Chief Information Officer (CIO).
- Cluster Bestuursondersteuning (BO): Dit cluster ondersteunt de politieke en ambtelijke top met communicatie, woordvoering en strategisch advies.
Daarnaast is er de directie Constitutionele Zaken en Wetgeving (CZW). Hoewel deze directie formeel onder het DG Openbaar Bestuur valt, levert zij departementsbrede juridische adviezen en toetst zij alle nieuwe wetgeving aan de Grondwet.
Directoraat-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie (DGDOO)
Voor IT-professionals is het Directoraat-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie (DGDOO) het meest relevante onderdeel van het organogram BZK. Dit DG, onder leiding van directeur-generaal Eva den Dunnen-Heijblom, is in 2026 verantwoordelijk voor de transitie naar één veilige, efficiënte en datagedreven digitale overheid. Het DGDOO stelt de kaders vast waaraan alle andere ministeries en overheidsinstanties zich moeten houden.
Directie CIO-Rijk en IT-kaders
Binnen het DGDOO bevindt zich de directie CIO-Rijk (Chief Information Officer Rijk). De missie van de CIO-Rijk is het bevorderen van een optimale inzet van informatisering en ICT binnen de gehele Rijksoverheid. De CIO-Rijk stelt strikte kaders op voor informatiebeveiliging, cloud-gebruik en systeemarchitectuur. [INTERNAL:it-infrastructuur-overheid]
Een cruciaal onderdeel hiervan is de samenwerking met het Forum Standaardisatie. Dit orgaan beheert de ‘pas toe of leg uit’-lijst met verplichte open standaarden voor de overheid. In 2026 is de focus op veilige verbindingen strenger dan ooit. Zo is het gebruik van TLS 1.3 verplicht gesteld voor alle nieuwe overheidswebsites, en worden verouderde protocollen zoals TLS 1.1 en 1.2 actief uitgefaseerd. Ook de implementatie van IPv6 en DNSSEC is een harde eis vanuit de CIO-Rijk om de bereikbaarheid en integriteit van overheidsdomeinen te garanderen.
Directie Ambtenaar & Organisatie (A&O)
Naast techniek draait het DGDOO om mensen. De directie A&O ontwikkelt het beleid voor modern overheidswerkgeverschap. Dit omvat de uitvoering van het Strategisch Personeelsbeleid Rijk 2025 en de normering van topinkomens (WNT). A&O zorgt ervoor dat de Rijksoverheid aantrekkelijk blijft voor schaars IT-talent, wat essentieel is voor de continuïteit van de digitale diensten.
Overzicht van de BZK Directoraten-Generaal (2026)
| Directoraat-Generaal | Afkorting | Directeur-Generaal (2026) | Kerntaak binnen BZK |
|---|---|---|---|
| Digitalisering en Overheidsorganisatie | DGDOO | Eva den Dunnen-Heijblom | IT-kaders, digitale overheid, HR Rijk |
| Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat | DGOBDR | Arne van Hout | Grondwet, verkiezingen, gemeentefonds |
| Volkshuisvesting en Bouwen | DGVB | Chris Kuijpers | Woningmarkt, bouwbesluiten, energietransitie |
| Koninkrijksrelaties | DGKR | Barbera Wolfensberger | Samenwerking Caribisch Nederland |
| Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst | DGAIVD | Erik Akerboom | Nationale veiligheid, cybersecurity |
| Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk | DGVBR | N.t.b. | Huisvesting Rijk, shared services |
Logius: Het kloppend hart van de digitale overheid
In het organogram BZK functioneert Logius als een onafhankelijk agentschap onder de hoede van het ministerie. Waar het DGDOO het beleid maakt, is Logius de uitvoeringsorganisatie die de digitale producten bouwt, beheert en beveiligt. Logius, in 2026 onder leiding van algemeen directeur Bert Voorbraak, zorgt ervoor dat burgers en bedrijven veilig digitaal zaken kunnen doen met de overheid.
Structuur en directies van Logius
Logius is onderverdeeld in zes gespecialiseerde bedrijfsonderdelen:
- Productiehuis: Verantwoordelijk voor de technische realisatie en het beheer van de systemen.
- Strategie & Regie: Bepaalt de langetermijnvisie van de digitale infrastructuur.
- Programmacoördinatie, Stelselregie en Standaardisatie: Beheert afsprakenstelsels en open standaarden.
- Bedrijfsvoering & Organisatieontwikkeling: Interne HR, financiën en facilitaire zaken.
- Security & Compliance Office: Bewaakt de strikte naleving van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).
- KOOP: Het Kennis- en Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties, verantwoordelijk voor de publicatie van wet- en regelgeving.
Kernsystemen: DigiD, MijnOverheid en eIDAS
Logius beheert de meest kritieke inlogmiddelen van Nederland. DigiD verwerkt jaarlijks miljarden authenticatieverzoeken. Achter de schermen maakt Logius gebruik van geavanceerde load balancing, redundante datacenters en zware DDoS-protectie om de uptime van DigiD te garanderen. Daarnaast beheert Logius MijnOverheid, de Berichtenbox en het netwerk voor de overheid (Diginetwerk). Ook de integratie met Europese inlogmiddelen via de eIDAS-verordening valt onder hun beheer.
Beheer van API’s en Standaarden
Een andere cruciale taak van Logius is het beheren van de technische standaarden die gegevensuitwisseling mogelijk maken. Ze gebruiken hiervoor BOMOS (Beheerorganisatie Model Open Standaarden). Logius wijst ook het Overheidsidentificatienummer (OIN) toe aan organisaties, wat essentieel is voor veilige server-to-server communicatie via PKIoverheid-certificaten. [INTERNAL:dns-beheer-overheid]
SSC-ICT en de Overheidsdatacenters (ODC)
Waar Logius de applicaties en inlogmiddelen levert, levert SSC-ICT (Shared Service Center ICT) de fysieke en virtuele infrastructuur. Binnen het organogram BZK valt SSC-ICT onder het directoraat-generaal Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk. Het is in 2026 een van de grootste ICT-dienstverleners van Nederland, onder leiding van directeur Klaas Verberg.
Schaal en bereik van SSC-ICT
De cijfers van SSC-ICT zijn indrukwekkend. De organisatie ondersteunt dagelijks meer dan 59.000 werkplekken en mobiele apparaten voor ambtenaren verspreid over zeven verschillende ministeries. Daarnaast leveren ze beveiligde netwerkverbindingen aan 160 ambassadeposten wereldwijd. SSC-ICT ontwikkelt en beheert ruim 1.000 specifieke overheidsapplicaties en voert jaarlijks honderden complexe ICT-projecten uit. Hun primaire doel is zorgen dat ambtenaren altijd, overal en veilig kunnen werken, ongeacht het dreigingsniveau.
Het Overheidsdatacenter (ODC) Rijswijk
Het kroonjuweel van SSC-ICT is het Overheidsdatacenter (ODC) in Rijswijk, ook wel bekend als de ‘Haagse Vierkante Kilometer’. Na een grootschalig consolidatieprogramma waarbij 64 verouderde datacenters werden teruggebracht naar slechts vier kernlocaties, fungeert het ODC in Rijswijk als het zenuwcentrum voor BZK en aanverwante ministeries. De specificaties van dit state-of-the-art datacenter omvatten:
- Computervloer: Een oppervlakte van ruim 1.000 vierkante meter, met een schaalbaarheid tot 2.400 vierkante meter.
- Klimaatbeheersing: Een uiterst modern koelingsconcept dat zorgt voor een zeer efficiënt vermogensverbruik (lage PUE-waarde).
- Infrastructuur: Extra brede serverkasten op een vaste, zwaar belastbare vloer met vaste bekabeling voor maximale betrouwbaarheid.
- Connectiviteit: Standaard breedbandige ontsluiting naar de Haagse Ring (het besloten glasvezelnetwerk van de Rijksoverheid) en beveiligde internet-gateways.
- Beveiligingszones: Strikt fysiek en logisch gescheiden zones voor het hosten van staatsgeheime en zwaar gerubriceerde informatiesystemen.
Door deze gecentraliseerde infrastructuur kan BZK een private cloud-omgeving aanbieden die voldoet aan de hoogste eisen van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC).
Directoraat-generaal Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat (DGOBDR)
Naast de zware IT-componenten herbergt het organogram BZK de fundamenten van de Nederlandse staat. Het Directoraat-generaal Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat (DGOBDR), geleid door directeur-generaal Arne van Hout, bewaakt de democratische instituties en de relatie tussen de overheid en de burger.
Grondwet, verkiezingen en de Kiesraad
Het DGOBDR is verantwoordelijk voor de borging van de grondrechten zoals vastgelegd in de Nederlandse Grondwet. Een van de meest zichtbare taken is de organisatie van verkiezingen. BZK werkt hiervoor nauw samen met de Kiesraad. Het departement stelt de regels op voor de financiering van politieke partijen en beheert de Algemene wet bestuursrecht (Awb), die de spelregels bepaalt voor hoe de overheid besluiten neemt en hoe burgers daartegen in beroep kunnen gaan.
Financiën van medeoverheden: Het Gemeentefonds
Een enorme administratieve en financiële taak van dit DG is het beheer van het Gemeentefonds en het Provinciefonds. Via deze fondsen verdeelt BZK jaarlijks miljarden euro’s onder de Nederlandse gemeenten en provincies. De directie Democratie en Bestuur berekent via complexe verdeelsleutels exact hoeveel geld elke gemeente krijgt voor zaken als jeugdzorg, infrastructuur en bijstand. Ook het toezicht op gemeentelijke herindelingen en grensoverschrijdende samenwerking valt onder dit DG.
Directoraat-generaal Volkshuisvesting en Bouwen (DGVB)
De woningnood en de energietransitie zijn kernthema’s voor BZK. Het Directoraat-generaal Volkshuisvesting en Bouwen (DGVB), onder leiding van directeur-generaal Chris Kuijpers, is in het leven geroepen om de crisis op de woningmarkt aan te pakken en de gebouwde omgeving te verduurzamen.
Directies binnen Volkshuisvesting en Bouwen
Om deze gigantische taak uit te voeren, is het DGVB opgesplitst in meerdere gespecialiseerde directies:
- Directie Woningbouwbeleid: Ontwikkelt de strategische plannen om jaarlijks tienduizenden nieuwe woningen te realiseren.
- Directie Realisatie Woningbouw: Richt zich op de praktische uitvoering en het wegnemen van belemmeringen bij grote bouwprojecten.
- Directie Bouwen en Energie: Verantwoordelijk voor het Bouwbesluit (of de actuele regelgeving onder de Omgevingswet) en de eisen rondom isolatie en duurzaamheid.
- Directie Wonen: Houdt zich bezig met de huurmarkt, huurtoeslagen en de samenwerking met woningcorporaties.
Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW)
Binnen dit DG valt ook de programmadirectie Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW). Dit programma ondersteunt gemeenten bij het aardgasvrij maken van wijken. Het vereist een enorme datagedreven aanpak, waarbij IT-systemen van BZK worden gekoppeld aan kadastrale gegevens en energieverbruiksdata om wijkgerichte warmteplannen door te rekenen.
Directoraat-generaal Koninkrijksrelaties (DGKR)
Het organogram BZK reikt verder dan de Europese grenzen van Nederland. Het Directoraat-generaal Koninkrijksrelaties (DGKR) is verantwoordelijk voor de samenwerking tussen Europees Nederland en de Caribische delen van het Koninkrijk. Per 1 februari 2026 staat dit DG onder leiding van directeur-generaal Barbera Wolfensberger.
Samenwerking in het Caribisch gebied
Het DGKR adviseert de minister en staatssecretaris over de relaties met de autonome landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Daarnaast is het DG direct verantwoordelijk voor de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (de BES-eilanden), die als bijzondere gemeenten direct onder het Nederlandse staatsbestel vallen.
De opgave voor DGKR in 2026 is om de voorzieningen op de eilanden, zoals woningbouw, het wegennetwerk en digitale infrastructuur, op een vergelijkbaar niveau te brengen als in Europees Nederland. Dit vereist complexe interdepartementale afstemming, diplomatie en een diepgaande kennis van de lokale geografische en bestuurlijke gevoeligheden.
De AIVD: Nationale veiligheid binnen het BZK-organogram
Een van de meest afgeschermde, maar tegelijkertijd meest cruciale onderdelen van het organogram BZK is het Directoraat-generaal Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (DGAIVD). Onder leiding van Erik Akerboom beschermt de AIVD de nationale veiligheid en de democratische rechtsorde tegen dreigingen die niet direct zichtbaar zijn.
Inlichtingen en cyberdreigingen
De AIVD doet onderzoek naar terrorisme, extremisme, spionage en heimelijke beïnvloeding door statelijke actoren. In 2026 is het zwaartepunt van deze dreigingen verschoven naar het digitale domein. De AIVD monitort geavanceerde cyberaanvallen (APT’s) gericht op de vitale infrastructuur van Nederland, zoals de servers van Logius, energienetwerken en telecomproviders. [INTERNAL:netwerkbeveiliging-standaarden]
Nationaal Bureau voor Verbindingsbeveiliging (NBV)
Binnen de AIVD opereert het Nationaal Bureau voor Verbindingsbeveiliging (NBV). Voor IT-beheerders binnen de overheid is het NBV een essentiële partner. Het NBV evalueert en certificeert cryptografische producten die gebruikt worden om staatsgeheimen te beveiligen.
In 2026 speelt het NBV een hoofdrol in de uitrol van het ‘Rijksbreed beleidskader cryptografie’. Dit kader, opgesteld in samenwerking met de CIO-Rijk en het NCSC, verplicht overheidsinstanties om zich voor te bereiden op quantumcomputers. Het NBV schrijft voor welke encryptie-algoritmes nog veilig zijn en begeleidt de migratie naar quantumveilige cryptografie (Post-Quantum Cryptography). De strikte richtlijnen van het NBV bepalen direct welke hardware en software SSC-ICT mag inzetten in de Overheidsdatacenters.
Om te voorkomen dat elk ministerie zelf het wiel opnieuw moet uitvinden voor interne bedrijfsvoering, kent het organogram BZK een uitgebreid netwerk van Shared Service Organisaties (SSO’s). Deze vallen onder het directoraat-generaal Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk (DGVBR).
Overzicht van de belangrijkste SSO’s
Naast het eerder besproken SSC-ICT, vallen de volgende grote uitvoeringsorganisaties onder dit DG:
- FMHaaglanden (FMH): Verzorgt de facilitaire dienstverlening, zoals beveiliging, catering en kantoorinrichting, voor de ministeries in de regio Den Haag.
- Rijksorganisatie voor Informatiehuishouding (RvIHH): Ondersteunt de Rijksoverheid bij het op orde brengen van de digitale archivering. Sinds de invoering van de Wet open overheid (Woo) is het correct opslaan en doorzoekbaar maken van e-mails, chatberichten en documenten een topprioriteit.
- Organisatie Personeel en Rijk (O&P Rijk): Regelt de salarisadministratie, werving en selectie, en arbeidsjuridisch advies voor tienduizenden rijksambtenaren.
- Rijksinkoopsamenwerking (RIS): Bundelt de inkoopkracht van het Rijk voor grote aanbestedingen, waaronder complexe IT-contracten en softwarelicenties.
Deze SSO’s zorgen ervoor dat de beleidsdirecties van BZK en andere ministeries zich volledig kunnen focussen op hun kerntaken, terwijl de backoffice efficiënt en centraal wordt geregeld.
Veelgestelde vragen
Wie is de minister van BZK in 2026?
In het kabinet-Schoof (2024-2026) is Frank Rijkaart (BBB) de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Hij is politiek eindverantwoordelijk voor het volledige ministerie, inclusief de veiligheidsdiensten en de woningmarkt.
Wat is de rol van SSC-ICT binnen het organogram BZK?
SSC-ICT is de interne IT-dienstverlener voor zeven ministeries. Ze beheren ruim 59.000 werkplekken, 1.000 applicaties en hosten de systemen in zwaar beveiligde Overheidsdatacenters (ODC’s), zoals de locatie in Rijswijk. Ze zorgen voor de fysieke netwerklaag en veilige werkplekken.
Waar valt Logius onder in het ministerie?
Logius is een agentschap van BZK. Ze vallen hiërarchisch onder de verantwoordelijkheid van het ministerie, maar opereren als een zelfstandige uitvoeringsorganisatie. Logius ontwikkelt en beheert de digitale toegangspoorten van de overheid, zoals DigiD, MijnOverheid en eIDAS-koppelingen.
Wat doet het DG Digitalisering en Overheidsorganisatie?
Het DGDOO, onder leiding van Eva den Dunnen-Heijblom, bepaalt de strategische IT-koers van de gehele overheid. Via de directie CIO-Rijk stellen zij verplichte kaders op voor informatiebeveiliging (zoals de verplichting van TLS 1.3 en DNSSEC) en ze beheren het HR-beleid voor rijksambtenaren.
Hoe beveiligt BZK zijn IT-infrastructuur?
BZK beveiligt zijn infrastructuur via een gelaagde aanpak. Fysieke servers staan in afgesloten zones binnen het ODC Rijswijk. Netwerkverkeer loopt via het besloten Diginetwerk en de Haagse Ring. Op applicatieniveau worden strikte standaarden van het Forum Standaardisatie en het NCSC afgedwongen, zoals verplichte multifactorauthenticatie (MFA), DMARC voor e-mail, en quantumveilige cryptografie voorgeschreven door het NBV (onderdeel van de AIVD).